O Pen Clube critica Juan Cruz pola entrevista a George Steiner

Despois das respostas particulares á aquela entrevista realizada por Juan Cruz ao profesor da Universidade de Cambridge e da reacción da AELG, agora o Pen Clube de Galicia pon en foco a actitude do xornalista:

«Juan Cruz, máis que entrevistador coautor de Yo intento fracasar mejor mejor, non é un octoxenario desinformado. Este escritor canario coñece a existencia e a traxectoria da literatura galega, trata directamente a varios autores actuais, non se lle escapan nomes como o de Álvaro Cunqueiro, Rafael Dieste, Eduardo Blanco-Amor, Celso Emilio Ferreiro, Carlos Casares, Alfredo Conde…e ten participado en numerosas actividades literarias en Galicia, a última nas Xornadas de Mariñán, organizadas pola Fundación “Carlos Casares”, do 4 ao 7 de xuño pasado.

Non cabe dúbida ningunha de de Juan Cruz aproveitou as declaracións de George Steiner para botar leña ao lume na actual situación lingüística e literaria no Estado das Autonomías, co “Manifiesto por la lengua común” como telón de fondo. Pouco lle debemos agradecer a partir de agora, ao simpático e poderoso novelista, que acostuma a festexar os “chistes de gallegos”, os que loitamos, día a día, en Galicia e nos foros internacionais, pola pervivencia da literatura de noso.» (Axenda Cultural da AELG)

Ante esta intervención do Pen Clube Manuel Bragado acha unha motivación esencial: que “é un xeito doado de conformismo” que denota “a nosa incapacidade para presentarnos (e polo tanto para facérmonos respectar) no exterior”. A verdade é que en moitas das nosas institucións, sobre todo aquelas que máis recursos teñen, moitos botamos en falta políticas de amplo espectro que impliquen un verdadeiro recoñecemento da nosa cultura. Así non gastariamos tanta saliva en protestar e máis en explicar ante a curiosidade exterior as nosas fórmulas propias de crear cultura. Mais isto só pode surxir de mentes que traballen no marco dun compromiso de resultados a medio e longo prazo, algo que nesta altura aínda resulta difícil esperar. Foron moitos os anos de ermo, e moitos tamén o de falso apoio institucional.

Pola súa parte, a entrevista que fixo Juan Cruz non ten desperdicio. Steiner revélase un intelectual de altura en certos temas ao tempo que nos sorprende con desatinos abisais. Di, por exemplo, do vasco: “Ese idioma tan misterioso es muy raro, muy poderoso. Quizá por eso a alguna de esa gente le resulta tan imposible aceptar el mundo exterior.”; do amor, en troca, afirma: “Yo vivo en cuatro idiomas, escribo y pienso en cuatro idiomas, sueño y hago el amor en distintos idiomas.” Como pode fornicar este home se non pára de falar? O amor é distinto en varios idiomas? Entón é claro que non está preparado para coñecer o amor galego nin o vasco.

A verdade é que unha entrevista que tira dun home como Steiner tantas afirmacións substanciosas é unha entrevista ben feita, cun entrevistado ben disposto a falar. Neste contexto, o Pen Clube parece que quere exixirlle ao xornalista menos distanciamento co caso galego en horas de confronto lingüístico alimentado con moi malas intencións. O asunto é: debe un xornalista canario coñecedor do caso galego implicarse máis en entrevistas como esta? Debe ser deostado por ingrato unha vez que sabemos foi convidado a xantar cos nosos cartos? Servirá isto tamén para “facernos respectar”? Teño para min que, se ben non debemos calar ante as afrontas, o que máis nos fará respeitar fóra van ser as nosas accións, moito máis que as nosas reaccións.

Revisión 31/08/08: Juan Cruz: “He sido siempre un defensor de la cultura y la literatura gallega”; O de marras; “Síntome ferido”.

Revisión 01/09/08: “Las tonterías de Steiner”; “A temeridade dun filósofo“; Bomba no PEN Clube polo ‘caso Steiner’; “o pallaso Steiner, os cartos“; “Caír intelectualmente tan baixo“.

Revisión 02/09/08: “Steiner aconsellounos mirar a Europa“; “Internacionalización do galego“.

Revisión 04/08/2008: “existir e máis aló“.

Share

A AELG reacciona face á ignorancia de George Steiner

«A AELG LAMENTA QUE GEORGE STEINER DESCOÑEZA E DESPRECE A LINGUA E A LITERATURA GALEGAS.


(A Coruña, 27 agosto 2008).- A Asociación de Escritores en Lingua Galega (AELG) lamenta profundamente as declaracións de George Steiner a respecto do noso idioma e da nosa literatura. Non podemos aceptar, nin pasar por alto, que unha persoa de probada valía intelectual, que no seu día recibiu o premio Príncipe de Asturias da Comunicación, manifeste un descoñecemento tan elevado da nosa literatura e non teña reparos en demostralo nunha entrevista, amosando un total desprezo polo que non coñece, facendo gala da súa ignorancia e demostrando unha nula gratitude cos cidadáns do Estado que un día o premiou.

A AELG quere pensar que estamos ante un caso de descoñecemento temerario da nosa tradición literaria, e non ante un prexuízo, que non poderíamos entender nunha persoa desta traxectoria e que, no entanto, si é quen de entender a cuestión catalá. Por tanto convidamos ao señor George Steiner a visitar o noso país e coñecer a nosa lingua e a nosa cultura, manifestándolle que nos encantará ilustralo sobre as antigas e fértiles orixes da lingua galega e da súa literatura, que transcendeu as fronteiras da Península, converténdose o noso legado literario medieval en modelo literario culto de referencia, e aínda hoxe é obxecto de admiración e estudo en todos os países do mundo, como o demostra a produción editada nas diversas manifestacións de xéneros literarios, ora clásicos ora en proceso de reinterpretación, as traducións a múltiples linguas europeas, a súa presenza en congresos, seminarios, encontros e outros foros literarios canda representantes doutros sistemas literarios, os importantes premios e recoñecementos conseguidos polos escritores e escritoras en lingua galega, no panorama estatal e internacional, así como os milleiros de páxinas escritas, dentro e fóra do país, ao redor da reflexión teórica que a creación literaria en lingua galega provoca nos estudosos e críticos. […]» (Continúa na Axenda Cultural da AELG)

Share

Un frustrado debate con Caneiro

O supracitado post de Caneiro atinxiu máis de 70 comentarios, mais se non chegou a haber verdadeiro debate non foi pola súa causa. Se infelizmente o cualitativo na conversa no alcanzou grande altura foi debido ao ego dun dos intervinientes que tentou acaparar a atención de tal modo que as súas afirmacións de bar sobre autores e críticos caeron como unha manta de frustración sobre os comentaristas. Máis unha vez un ego desatado impediu o desenvolvemento de argumentos valiosos nesta ágora a todos aberta.

Creo que, a risco de perder intervencións, paga a pena en certos ámbitos sermos máis exixentes sobre a calidade dos contidos. A época en que calquera intervención, por interesante que sexa, poda ser esmagada polo ruído de quen máis potas bate, debe acabarse. Eu aposto pola calidade dos contidos, até onde eu chego a ver, e para ladrar ou lapidarse sobran sitios onde facelo. A min xa me chegan as pedras coas que o meu atrevemento me fai tropezar.

Share

Caneiro e o debate imposíbel

Veño de escribirme con Xosé Carlos Caneiro por primeira vez. As miñas espectativas era enormes, pois se trata do escritor a quen máis lle ouvín e lin dicir que unha das grandes necesidades deste país era a creación de debate cultural. No entanto toda a ilusión foi deitada no lixo na primeira ocasión. Aconteceu que, aínda que el se permite criticar todo o que se lle pon diante dos ollos, ante unha leve crítica de Martin Pawley sobre a calidade da lingua literaria da súa ultima novela, xa se puxo a repartir fungueirazos sen cesar. A a miña sorpresa por esta actitude foi absoluta, pois el é quen se reclama inouvido dinamizador do debate cultural. Escribinlle entón unhas liñas para mostrarlle o exceso da súa reacción:

«Señor Caneiro:
Vostede sempre di que non hai abondo debate cultural neste país, mais parece que encaixa mal as críticas negativas por pequenas que sexan. Esa é sen dúbida unha actitude pouco favorábel ao debate, e máis nesta ágora, onde tantos podemos falar case a un tempo.
Por outro lado, penso que o seu incomodo é excesivo para as palabras de Pawley quen, na realidade, só valorou o seu estilo literario. Cre que unha afirmación tan breve debe provocar en vostede tanta queixa, tanto lamento, tanta interrogante, tanta, en definitiva, verborrea emotivamente desmedida? Non me diga que vostede só viviu coa súa aboa até onte, pois todos sabemos que é un escritor recoñecido como poucos e que non deixa de prodigarse nos medios opinando das obras, dos pensamentos e das accións dos máis.
Aguante un pouquiño o tirón, señor Caneiro, é a miña recomendación, e permita que todas as afirmacións que deita nos medios ao cabo do mes podan ter algunha resposta dos seus ouvintes e lectores, aínda que non sexa sempre favorábel. O desexo de debate cultural obríganos, como mínimo, a este esforzo. Read More

Share

Pepe Cáccamo contra as industrias criminais do tempo

Vento de sal, de Xosé Mar�a Álvarez CáccamoO poeta traballa coas sombras. Apaña as substancias que a memoria arquivou e con elas elabora unha visión do pasado. É, pois, avant la lettre, un artista plástico. As pedras da lembranza, aquelas que foron submetidas a decantanción polo transcurso do tempo, son os materiais con que a sensibilidade do poeta constrúe o texto. Deste modo os poemas deveñen sombras que o lóstrego da memoria proxecta no papel, pantalla oportuna, para o noso desfrute de espectadores: “Nunca / esquezamos a luz, a luz rarísima / que entraba polas fendas do faiado, / o que fica en min aínda lóstrego.” En Vento de sal referénciase así a recuperación poética do pasado, do que en rigor só se alcanza a ver no seu perfil sombrío, imposíbel de revivir para alén de nun sentimento perenne.
Nesta liña rememorativa o libro ofrece flashes da infancia, da nai (“A miña nai quebrada, brinquedo de latón, / contra os muros do mar”), do pai (“Eu nunca chego a tempo / para darlle compaña nin xantar / a este home remoto / que di ser o meu pai”), das primeiras experiencias eróticas (“Ela era / azougue clandestino, un corpo que pasou / atravesando as órbitas da lúa”), das tardes de domingo ou os areais e os seus ventos que tiñan un valor obscuro para o rapaz sensíbel mais inseguro (“Non sei saír do vidro / derretido de agosto”).
Logo dun imaxinario tan rico como este vén o oficio. A pericia que fai que Vento de sal conteña moitos outros versos que tamén han ultrapasar necesariamente a peneira do tempo: “Traba / con dentes de metal opaco a insidia / das industrias criminais do tempo.”; “A cortiza dolorosa, o crecemento / animal das carabuñas”; “Peixes verdes en unánime desfile, dirixido / pola orde secreta / das vibracións do ar”… Son versos de máxima suxestión e corpo mínimo, condensación ben pouco habitual neste tempo de confesión íntima e narración superficial de experiencias en que o poético semella un capricho inxustificado para engordar o xénero literario. Porque para facer poesía non chega con ter vivido, senón que é preciso mostrar a Verdade do vivido como “un tremor de nostalxia sen volume”. A tristeza, ese tópico pendurado do poeta, non é un capricho da Tradición senón un modo de aproximarnos do inaprensíbel: o noso destino é chegarmos a acordar o “perfeito suicida” que agarda por nós “no derradeiro andar”. Aquel que acompaña o poeta desde sempre e do que este declara: “El deixou unha nota / que avisaba / da miña tristura.”

Alfredo Ferreiro

[Sobre Vento de sal, de Xosé María Álvarez Cáccamo. Galaxia, 2008. Publicado en Protexta, suplemento da revista Tempos Novos, 7, verao de 2008]

Share

A Portugal e volta no día. Un testemuño confuso

7:15 – Saímos de Arteixo con dirección Ikea-Matosinhos.

10:30 – Em Matosinhos dizemos “Bom dia” para sermos atendidos a partir dai sempre em portunhol. Não se trata de que pagamos em pesetas, é o nosso perfume “Eau d’ Espagne” que nos delata. É mesmo antes de nós dizer qualquer coisa. Qualquer coisa… “espanhola” como “precisaba era saber em que corredor podia achar…” com sotaque NÃO português (e se calhar demasiado libresco para uma loja de prêt-à-fugir). Compramos às pressas, carregamos a carrinha.

18:00 – Voltamos. Na área de serviço de Viana do Castelo adquiro o Diário de notícias de quarta feira e leio a única referência a livros: um sobre a menina Madeleine Mc Cann consegue não sei quantos milhares de vendas. Também figuram 80 vagas para portugueses estudarem medicina na USC. De resto, novos conflitos bélicos e grandes fortunas dos actores e actrizes americanos: uma possue uma cidade, outro uma ilha na Polinésia…

19:30 – Ultrapassamos a “fronteira” a lembrar as antigas alfândegas e entramos em ESPANHA: “Boa tarde”, dicimos, para nos responderen “Buenas tardes” e “Gracias” durante todo o traxecto xa até a última portaxe da autoestrada da Coruña. Durante o percurso polo perímetro de Vigo a derradeira locutora portuguesa desaparece nun ruído de melgas para ser engolida por unha outra que fala en “castelán do país”. Mudo para a Radio Galega e penso que esta vez me sentín máis extranxeiro en Portugal que nunca talvez porque agardaba máis do que recibía nas mesmas situacións cando en pequeniño era usuario do Roteiro Campista que cada ano compraban o papá e a mamá para viaxarmos ao Porto, Vila Real, Braga, Lisboa, Coimbra, Setúbal, Faro, Amarante, Viseu, Nazaré… —lembro a banda desenhada da Pantera Rosa que eu mercaba: “Eu chamo-me Rosado…” Lindas lembranzas de quen descobría o propio no alleo como se un tesouro sempre á vista dos cegos estivese: Várzea, lía mentres pensaba que a miña Barcia era mellor escrita con V, Carrazedo, perigo, com licença, Ó minha senhora: podia guardar a minha loiça enquanto eu for à casa de banho? (óstia, que ben falan os putos en Portugal; os nosos, en troca, semellan todos do monte!), etc. Read More

Share