Presentación do certame de canción popular A Coruña Son 09

[kml_flashembed movie="http://www.youtube.com/v/7oD07_7jHoI" width="320" height="240" wmode="transparent" /]

Presentación do certame de canción popular que terá lugar do 24 ao 28 de febreiro no Forum Metrolitano da Coruña. O concerto final será no Paraninfo da Universidade da Coruña o sábado 28, e será presentado por Uxía Senlle.

É unha actividade da Concellaría de Cultura e da Concellaría de Mocidade do Concello da Coruña. Conta coa dirección artística de Santiago Auserón e coa dirección técnica de Tati Mancebo, colaboradora deste blogue.

Share

Tertúlia, de Xavier Alcalá

Tertúlia (1985), de Xavier Alcalá«[…] Viñeron fotógrafos e a televisión. Cando marcharon, a xente, desconectada da conferencia, andaba toda a osmar, tentando facer ficha dos demais. E logo de teren-se estricado os pescozos, as cabezas ian-se reclinando nos asentos bons, pagos con nóminas populares, do salón crediticio… Ollei o reloxio e xa ia case meia hora de Teixeira de Pascoais, Galiza e Portugal. Decidín aguantar-me, sen admitir que era pola esperanza dun apartiño co Barros ao final: había que aproveitar a ocasión de falar con el en terreno neutral, lonxe do seu cubículo intimidante.
O Lantaño, desde o outro lado do corredor de butacas, fixo-me señas de que aquilo era un chumbo e devolvín-lle o correspondente sorriso solidario cunha indicación de ollos cara os académicos que claudicaban pouco a pouco: un xa apartaba as pálpebras ser vergoña, aquél deixara cair a cabeza de forma que as patriarcais barbas lle tapaban a medalla corporativa, aqueloutro cabeceaba a intervalos. Só se conservaban de sentinela un profesor miúdo de misteriosa parecencia —calvo e de ollos rasgados, mongólicos— e o presidente co seu perpetuo sorriso. Os demais apenas acordaban cando a voz destripada do académico-crítico-senador tentaba reproducir a apaixonante verba do poeta portugalego. E voltaban á soneca, xa calmas as toses e as carraspeiras […]» (Tertúlia, páxs. 62-63)

Xavier Alcalá, por Alfredo Ferreiro (2008)Esta novela de Xavier Alcalá é impactante e divertida como poucas. Nos momentos en que se centra na reflexión sobre o proceso creativo e o sistema literario galego resulta sincera, visceral, non maniquea, crúa, ousada, confesional, verídica (e agora mesmo teño a sensación de esar a falar como Joán Castro, o protagonista) e, por suposto, institucionalmente molesta. Molesta porque é un retrato demasiado sincero do incipiente sistema, e resulta evidente que na súa descrición quedaron os prebostes da cultura escrita cos zancos á vista por detrás das perneiras, como monicreques dun teatriño infantil. Porque o autor se burla até, literalmente, da súa sombra, ao tempo que se ve que vai a serio completamente. A serio literariamente e polo tanto a serio absolutamente.
A literatura burlesca é talvez a espiña mais temida dos espíritos ríxidos, até porque cando ven un talento así, que lles parece desbocado e que recoñecen autenticamente ousado, non saben como situarse. Vendo isto descobren que, como pequenos políticos que son antes do que mediocres intelectuais, non teñen nin inventiva nin inspiración para compararse, e van ao seguro, que é faceren política literaria para atinxiren cadeiras institucionais. Creo que esta novela debeu supor na altura (1985) unha ironía demasiado estridente, unha obra demasiado polida e louca para non meter medo o autor por atrevido e dificilmente catalogábel. “Como podemos controlar unha personalidade así, que se atreve a valoralo todo?”, imaxino que dixeron algúns desde as poltronas de veludo granate da Transición. É unha obra filla do espírito libertario que, en esencia, rexe todo escritor que se entrega á escritura coa ambición de libertarse a si mesmo. Nesta liña, desprende un aroma a liberdade gozosa que poucas obras son capaces de ofrecer.
Tertúlia é tamén, infelizmente, unha novela inencontrábel desde hai moitos anos alén das librarías de vello.

Fotografía: Xavier Alcalá na súa casa na Coruña en 2008, por Alfredo Ferreiro. Na mesa, os materiais manuscritos que entregou ao arquivo da Real Academia Galega.

Share

Presentación do acordo Editorial Galaxia & Google

O pasado mércores 11 de febreiro viaxamos a Compostela para acudir á presentación do louvábel acordo da Editorial Galaxia con Google para a dixitalización e disponibilización dos fondos da editorial na Rede. Participaron no acto Víctor Freixanes, director xeral da editora, Luis Collado, responsable de Google Búsqueda de Libros en España e Portugal, Arturo Casas, crítico literario e profesor de Teoría da literatura, e Francisco Castro, coordinador de novos proxectos da editorial.

[kml_flashembed movie="http://www.youtube.com/v/bIRprP4MC_s" width="320" height="240" wmode="transparent" /]

Share

“Galeguizar” José Ángel Valente?

Óscar Iglesias: «[…] “É unha obra moito máis pequena cá que escribiu en castelán, pero máis abondosa que a doutros autores galegos aos que se lles adicou o Día das Letras”, remarca Rodríguez Fer. “Entroutros Martín Códax, Meendiño, Xohán de Cangas, Pimentel ou Blanco Torres”. “Galeguizar” ao autor de Material memoria, na medida do posible, pasaría “por unha biografía detallada con respecto a Galicia”. Tamén por unha análise do seu peso na lírica galega contemporánea. Para o poeta e crítico lugués, con máis de 30 traballos sobre Valente, “influíu máis do que se di e moito máis do que se confesa, pero por razóns ideolóxicas non se tracexaron estudos comparativos desa caste”.
Non opina exactamente igual Arcadio López Casanova, cuxa primeira poética adoita emparentarse co Valente social de A modo de esperanza, igual que ás veces espella a etapa de El fulgor na obra de Ana Romaní ou Lois Pereiro. “Na Compostela dos 60 limos os seus primeiros libros, e os de Claudio Rodríguez ou Brines, e mesmo sintonizamos con eles… Mais coido que non influíu nada, ou moi pouco, nos autores galegos, nin nos do realismo social nin na renovación, a partir de 1976. Quizais non houbo sintonía coa etapa da mal chamada poética do silencio” […]»

Non me resulta facilmente comprensíbel a suxerencia de Claudio Rodríguez Fer sobre o interese de galeguizar José Ángel Valente. Non dubido da bondade, desde logo, de apoiar intelixentemente a imaxe de galegos como Valle, Torrente ou Valente no que tiveron de paisanos nosos, mais a necesidade  virtual de ligarse ao prestixio internacional de personalidades galegas pertencentes ao sistema literario español non creo que deba transcender para alén dun recoñecemento cordial.
Non debemos saldar a galeguidade dese modo. E tampouco se trata de apoiar a literatura desde parámetros ideolóxico-políticos, mais de apoiar as obras que con moito esforzo naceron e hoxe florecen vencelladas á identidade cultural galega.

Share

A Casa recorda-se em tuas vértebras, de Ramiro Torres

A Casa recorda-se em tuas vértebras:
Move-te em direção a si, eterna a sua
Vide a abater os muros incendiados no
Adentro que evapora a distância à luz.

Vem desterrar-te ao início, alimentando
O coração desprendido de todo refúgio,
Anelante desta populosa floração do nada
Vertido no corpo: nascente da tua procura.

Ramiro Torres (Janeiro de 2009)

Share

Quen non pode alimentar os seus Antepasados non pode alimentar un país (Camiños baixo a auga (I))

«No Principado de Lu, o Analista das Palabras escribiu:
“Durante o vixésimo quinto ano do reinado do Príncipe Chao, Ki Ping Zi convocou o Grande Conselleiro e pronunciou este discurso:
—A miña familia non cesou de prosperar. A riqueza e os trofeos acumulados polos meus Antepasados son boa proba da nosa Virtude. A profecía que lles foi revelada, que aseguraba un glorioso porvir para os seus descendentes, mostra que o Ceo está connosco. Non podo comportarme como un covarde nin fuxir do meu destino. É propio do Poder o medrar sen cesar e da Virtude manifestarse mediante actos. Todos saben que debe reinar aquel cuxo Prestixio supere o dos máis. Credes que infrinxiría a lei se un día tomase o posto do Príncipe Chao?
O Grande Conselleiro respondeu:
—Debo, en xustiza, contestar o seguinte: a Virtude do Príncipe Chao esgótase. O Espírito dos seus Antepasados está desfalecido pola fame e a sede. Xa non ten descendentes dignos que os podan honrar. Quen non pode alimentar os seus Antepasados non pode alimentar un país. Os tempos mudan, e os ciclos alternan. Tras a seca vén a inundación, tras a paz vén a guerra.» [Do capítulo O PRÍNCIPE CANIBAL, páxinas 52-53]

Caminos bajo el agua
(Título orixinal: Les chemins sous l’eau)
Catherine François
1999 | Pre-textos

Este libro é sen dúbida unha das obras que máis me teñen impresionado nos últimos anos. Son tantas as emocións que me produciu a súa lectura que debo recoñecer que non sei moi ben como renderlle a homenaxe que merece. Non me facía facía falta, estimo eu, terme aproximado durante anos ás artes marciais chinesas e a algúns textos taoístas para desfrutar dunha obra que contén tanta sensibilidade, tanta humanidade e tanta poesía, no sentido máis amplo do termo. Mais por ese lado tamén deu no alvo.
Fixádevos na existencia dese personaxe denominado Analista das Palabras, ou no cometido do Grande Conselleiro, especialista na proxección da tradición familiar no destino persoal, o que vai afectar directamente a decisións políticas de máxima relevancia. E sobre a frase “Quen non pode alimentar os seus Antepasados non pode alimentar un país”, non tedes a intuición de que contén unha verdade universal que por non atendida está a pasar factura ao noso vello país, como se se tratase da fada zangada que por non ter sido convidada enfeitiza a Bela adormecida?
Estas e moitas outras cuestións poden razoarse destes Camiños baixo a auga, obra que se alimenta das fazañas bélicas, as obras civís, as reflexións filosóficas, políticas e espirituais que foron conservadas nos textos tradicionais chineses á volta do Río Amarelo. A partir de lendas dispersas e un inxente traballo de documentación histórica, estes acontecementos míticos chineses cobran un valor literario solidamente erguido grazas á mestría narrativa e a sensibilidade poética de Catherine François. Eu só pretendo mostrar algúns trechos do moito que neste libro atopei,  até porque escribir algo intelixente sobre un texto tan redondo é algo que non me atrevo a encetar ante un risco tan evidente de ficar lonxe, moi lonxe, da elegancia e profundidade discursivas que se precisa para estar á altura. Así as cousas, presentarei excertos escollidos que adaptarei ao galego, para a que conto co permiso da autora.

A. F.

Share