Entrevista: Catherine François

Catherine François, por ela mesma

Catherine François, por ela mesma

Alfredo Ferreiro: Camiños baixo a auga é unha obra miscelánica en que observamos unha variedade de temas dispostos ao estilo das compilacións tradicionais das narrativas míticas. Como foi a factura dunha obra actual que destaca por un modo tan tradicional de contar historias?
Catherine François: Os antigos analistas chineses deixaron un testemuño incomparábel sobre a historia do seu país. Ao ler as fazañas e ensinamentos morais das súas personaxes, reparei en que moitos episodios podían dar lugar a historias interesantes. A selección final foi case involuntaria. Co tempo algúns episodios destacaban particularmente; os datos xeográficos, históricos, filosóficos, formaban un sedimento que serviu de base á narración. Tampouco me cuestionei darlle esta ou aquela forma. O que tiña claro é que non podía ser unha novela nen un ensaio. O primeiro tería suposto adoptar una visión demasiado persoal, o segundo prescindir da emoción que me empurrou a escribir.

A. F: As fazañas bélicas, as obras civís, as reflexións filosóficas, políticas e espirituais que narras á volta do Río Amarelo sen dúbida supuxeron un inxente traballo de documentación histórica…
C. F: Entre documentación e escritura, o traballo requiriu quince años. Parecía non ter fin, como tampouco o meu asombro ao ver até que punto todo estaba ligado. Por exemplo, os letrados chineses costumaban inscribir os seus poemas nun lenzo xa pintado. Os seus poemas tiñan como pano de fondo unha paisaxe cun valor moral, por ter sido a testemuña da xesta dunha personaxe histórica. Non se pode investigar nun só campo sen correr o risco de perder de vista a implicación que teñen na China antiga una imaxe, un verso e un nome propio. […] Ler mais

Share

Enredados

Tati Mancebo escribe un lúcido artigo sobre o fenómeno blogueiro no Tecnoloxía:

En 2003 comezaron a popularizarse os blogues. Construír unha web de deseño simple cos contidos organizados cronoloxicamente abriu a porta pública a todas as persoas que tiñan algo que dicir. E mudaron a face de Internet, até aquel momento inzada de páxinas estáticas que servían unicamente como medio de contacto ou bases de datos. Servizos como Blogia, Blogger e Blogalia, nun principio, foron secundados por outros como Tumblr e Blogaliza, o primeiro servidor galego de blogues. Un blogue para cada individuo consciente de pertencer á comunidade dos produtores de contidos.

Os comentarios eran habituais e a lectura dos que te seguían de obrigado cumprimento, independentemente do interese propio por uns asuntos ou por outros. Co tempo o número de blogues multiplicouse, os comentarios fixéronse máis escasos, as visitas mesmo nos blogues máis populares, baixaron considerabelmente e en Galiza falouse por ver primeira da morte do blogomillo, entendendo por este a comunidade de blogues escritos en galego. (Ler máis)

Share

Áncora no alén ~ 14 gravados e dous poemas para Lugrís, por Ramiro Torres

Em 2008 um grupo de artistas plásticos (Branda, Carmen Cierto, Inma Doval, Karlom López, Manoel Bonabal, Manuel Silvestre, o próprio Nacho Baamonde, Nando Lestón, Omar Kessel, Roberto Castro, Rubén Fenice, Sebas Anxo, Sindo Cerviño e Víctor Espiñeira) decidiram fazer uma homenagem ao pintor Urbano Lugris, projecto ao que se uniram com dous poemas Ramiro Torres e com uma abordagem crítica Carlos Lafuente.

Os trabalhos focaram-se desde a mais estrita liberdade de cada pessoa, dialogando com o que Lugris supunha para cada um deles, a partir da comum admiração da sua obra, ainda hoje em grande medida desconhecida.

O resultado é este conjunto de gravados e poemas reunidos sob o nome de “Áncora no alén”, que permaneceu exposta até o 26 de Março na Asociación Cultural Alexandre Bóveda (Rua Olmos, 16-18, 1º, A Corunha), tendo previsto percorrer mais espaços por todo o país (finalizará em Novembro-Dezembro no Muséu do Gravado de Ribeira).

Só há vinte exemplares das obras de todos os participantes, dos que quatro estão ainda à venda para quem estiver interessado (podem contactar com Nacho Baamonde, no telefone 646-411624).

Aqui reproduzimos o texto introdutório conjunto:

“Cem anos depois, no mesmo lugar onde nasceu o grande mestre Urbano Lugris, seguimos aprendendo das formas que nos legou, como frutos do enorme trabalho de libertação em que deixou o melhor da sua existência.
Abordamos as nossas obras reconhecendo a sua figura, face à adulação dos diversos poderes, prelúdio da sua fossilização, como um maravilhoso exemplo de transformação da realidade, por escura que for, em rede de caminhos para o reino da Liberdade, exercitando assim a parte mais necessária da condição humana, quer dizer, universal.
Desde as nossas diversas moradas saudamo-lo como um indagador do Mistério que, protegendo-se com o humor, nos traslada a um presente eterno onde partilharmos a criação como uma maneira privilegiada de comunicar-se com a Vida, através dessa âncora que une todas as idades e lugares num mesmo ponto luminoso.
Por isso nos declaramos seguidores seus, desde diferentes perspectivas que nos permitem trabalhar nessa mesma linha de intensificação do conhecimento, acreditando, como ele, na permanente recriação do mundo de todas as maneiras possíveis.
Aqui e agora reclamamos a necessária actualidade da visão poética, ou o que é o mesmo, radicalmente vibrante de Urbano Lugris, quem segue a lavrar na mina transparente do nosso ser esta ampliação permanente do horizonte até o infinito, rotundamente Real.

Novembro de 2008.”

Acompanhado das obras dos artistas plásticos:

[kml_flashembed movie="http://www.youtube.com/v/LC47LhcsVes" width="425" height="350" wmode="transparent" /]

E dos poemas de Ramiro Torres:

A âncora baixa em nós
Até a câmara esquecida:
Subitamente respiram
Os animais ali debuxados
Na sua desnudez primeira.
Trazem à nossa superfície
Os olhos sábios e verazes,
As suas pequenas árvores
Nascendo sobre as cabeças,
Como a luz serena da noite
Em que volvemos, sempre,
Ao início do canto da união.

O olho multiplica-se em rotas infinitas,
Abre o seu diamante lavrado na noite,
Entre o respirar dos oceanos agochados em si:
Ouve o seu próprio cair sobre as cidades
A abrir portas desenhadas no seu abismo.
Toda a força guardada em séculos vem segurar
Os movimentos das mãos, no seu habitar
Outro tempo assinalador de ilhas intactas.
Levas-nos, perdendo o peso das nossas
Vidas sobre as areias encantadas,
Ao espaço esculpindo-se transparente,
Chamando-nos à luz emergida ante ti.

Reunir todos estes trabalhos foi um esforço frutífero, que permitiu comprovar a vigência da figura de Lugris na actualidade, esparegida em diferentes perspectivas criadoras que acham no seu exemplo uma das chaves magnéticas com que abrir novos espaços para a imaginação e a Liberdade, caminhos mais precisos ainda nestes tempos em que estamos.

Ramiro Torres

Share

“A illa de Hai Nan”, por Catherine François

Caminos bajo el agua, de Catherine François«― […] Por que razón te enviaron a esta lonxincua illa habitada por indíxenas que preferirían gobernarse a si mesmos?
― En recoñecemento aos servizos prestados! Tras a morte da Emperatriz, o xoven Emperador voltou emprender a política do seu pai, que considera máis adecuada, e os funcionarios máis apreciados do réxime anterior foron desterrados.
― Como é a vida aquí?
― Todo moi sinxelo. Cómese sen carne, hai doenzas mais non hai remedios, mórase sen casa, paséase sen amigos, pásase o inverno sen carbón e o verao sen auga fresca. En resumo, non hai nada, nen sequera malaria.
― Mais ti tes unha casa.
― Estiven a punto de prenderlle lume cando queimaba resina para fabricar tinta. É a cuarta que constrúo coas miñas propias maos, e supoño que será tan efémera como as anteriores.
― As casas non son como os templos, non son feitas para durar. Unha casa morre cada vez que a abandonas. E logo… non che faltará o viño!
― Fabriqueino como puiden. Próbao!
― É raro. Ten o peso da terra, a cor das nubes do poente, é espeso como a seiva nova e o seu perfume lembra a cortiza de canela.
― É o último que fabriquei, en Hui Zhou, con fariña de trigo e arroz, era excelente. Bauticeino como Viño da Unidade Divina. Como non quería andar coa receita, graveina nunha pedra que depositei no monte Lu Fu.
― Esta illa selvaxe semella moi distinta de todo o que coñecín até agora.
― Deamos un paseo. Guiaranos o meu can, Fociño Negro, que naceu aquí.
― Esta terra é aínda virxe. Respira sen esforzo, espreguízase e adormece con toda liberdade. Non se precisa dos espellos da imaxinación para ver os Espíritos que a habitan.
― De que espíritos se trata, Wu Fu Ku?
― Baixo a auga está a Imaxe Fuxitiva, sobre o outeiro o Espírito Frondoso, no campo sen cultivar mora o Espírito Vacilante, na chaira o Espírito Serpentino.
― Xa sabía que ti eras capaz de ouvir cos ollos e ver cos ouvidos.
― Só sei ouvir sen ouvidos e ver sen ollos! Dime, como é a xente de aquí?
― É xente sinxela e sincera. Teño moitos amigos que me axudaron a construír a miña casa. Cando me ven camiñar polo campo a grandes pasos e recitar os meus versos en voz alta, os nenos aplauden a rir e a berrar: “O tolo!” Ves aquela muller que corta leña? É unha vella amiga, chámoa Soño de Primavera.
― Por que?
― O día que cheguei cruzouse no meu camiño e, a modo de saúdo, díxome: “Ti fuches antano un alto funcionario da corte. Non che parece agora que todo foi un soño de primavera?” Regaleille un dos meus deseños, que representaba a súa casa e o seu xardín. Como eu tiña acrecentado unha árbore acarón da súa porta, decidiu plantar unha nese mesmo lugar. Era algo que se tiña convertido en imprescindíbel para ela, segundo dixo.
― Que ficará deste teu soño mañá, cando estexas lonxe de aquí?
― Lembrareime de Fociño Negro, que se nega a cruzar a ponte e atravesa a nado o río.
― O teu irmán deume unha mensaxe da corte, que levo gardado como unha pedra preciosa envolvida no meu pano. Son horas de abrilo. Todos os exiliados foron perdoados. Ordenan que voltes a Lian Zhou, no continente.
― Debo alegrarme? Debo lamentarme? Que importancia ten gañar ou perder? A vida é unha liña feita de puntos. Cada grao é unha semente que xermola cando xa se daba por abandonada. Deixo este soño para entrar noutro. Levarei o can. Obsérvame cos ollos confiados dunha noite morna. Dime, Fociño Negro, cando terminará todo isto?»

Este é un trecho do capítulo tilulado “A illa de Hai Nan”, da obra Camiños baixo a auga de Catherine François, traducido por nós para a ocasión. En breve publicaremos unha entrevista coa autora.

Share

Kill Bill nun minuto

Narrativa breve e parodia da parodia, todo nun minuto.

[kml_flashembed movie="http://www.youtube.com/v/Ex0ANhZ1Y6o" width="425" height="350" wmode="transparent" /]

Share

Entre a música e os signos da noite, por Tati Mancebo e Alfredo Ferreiro

Entre a música e os signos da noite
un vaivén que presente a mirada
do xaguar de luz que o medo espanta
e un baobá que asombra as pegadas.
Nada teño, tan só uns recordos de escaso valor
pechados na man que gardo no bolso,
unha lágrima seca e un acendedor,
unha trampa para moscas e os restos dun motor
esquecidos no peito.
Danzar é pecado se non hai máis opcións,
eis o sensentido de amar pecando
a rima abandonada nunha canción.
As pedras que comigo van no zapato
e procuran acougo no meu camiñar
serán lastro útil cando comece a voar.
Despídeme de quen consideres
que debe marchar.

Tati Mancebo / Alfredo Ferreiro

Share

Contos de Aberecer, de Helena Villar Janeiro, gratuítos desde o Brasil

«Distrubuído gratuitamente pela internet, Contos de Aberecer reúne cinco contos da autora galega Helena Villar Janeiro, vertidos para o português por Henrique Marques-Samyn. O livro, que conta ainda com um estudo de Yago Rodríguez Yánhez, pode ser gratuitamente obtido no sítio do projeto, em:

O PROJETO DIAKTOROS

Idealizado e coordenado por Henrique Marques-Samyn, o projeto diaktoros tem a finalidade de disponibilizar gratuitamente na internet livros de qualidade em formato digital (PDF). Seu nome é inspirado num dos epítetos homéricos do deus grego Hermes, que enfatiza os atributos de mensageiro da referida divindade.» (H. M-S.)

Share

O grande catalisador

Segundo os datos do Mapa sociolingüístico galego (MSG) o uso da lingua galega diminúe a toda velocidade. Son uns datos que impresionan, sobre todo porque indican unha mudanza radical no aspecto cuantitativo. Quero pensar que o cualitativo era antes igual ou peor que o de agora. Se fose así, cabería pensar nun asombroso catalisador que mudase esta tendencia nos próximos anos como única hipótese de pervivencia da lingua da Galiza?

Share

Finalistas dos premios AELG

Literatura infanto-xuvenil (Aelg-Gálix):
1. A cabeza da medusa, Marilar Aleixandre
2. Caderno de animalista, Antón Fortes Torres
3. Fume, Antón Fortes Torres
4. O libro das viaxes imaxinarias, Xabier P. DoCampo
5. PAlAbrAs brAncAs, Elvira Riveiro

Poesía:
1. A melancolía dos corpos, Xulio López Valcárcel
2. Acendede as almenaras: cántigas de amor, de amigo e de escarnio, Bernardino Graña
3. Amor Amén, Iolanda Zúñiga
4. Construcións, Eduardo Estévez
5. Cultivos transxénicos, Carlos Negro
6. Hordas de escritura, Chus Pato
7. Látego de algas, Antón Reixa
8. Libro de Alicia, Olalla Cociña
9. Migracións. Rafa Villar
10. Non son de aquí, María do Cebreiro
11. O xeito de Freud, Carlos Lema
12. Reversos: días adiados, Ramiro Fonte

Teatro:
1. Fume / Insomnio, Rubén Ruibal Armesto e Carlos Losada Galiñáns
2. Historia da chuvia que cae todos os días, Roberto Salgueiro
3. Nachtmahr, Raúl Dans
4. Unha primavera para Aldara, Teresa Moure

Ensaio:
1. Anti Natura, María Xosé Queizán
2. Caderno de notas, Jenaro Marinhas del Valle
3. Fendas abertas: seis ensaios sobre a cuestión nacional, Carlos Taibo
4. Fin de século en Palestina, Miguel Anxo Murado
5. Historia de Ourense, Marcos Valcárcel
6. Miro Casabella e a nova canción galega, Xan Fraga
7. O espírito da letra. Nove achegas filosóficas a textos literarios, Luís G. Soto
8. O natural é político, Teresa Moure
9. Por unha Galiza liberada e novos ensaios, Xosé Manuel Beiras

Tradución:
1. A conxura dos necios (John Kennedy Toole), Eva María Almazán García
2. As flores do mal (Charles Baudelaire), Gonzalo Navaza
3. Cantos e fragmentos (Safo), Raúl Gómez Pato
4. O xiro postal (Sembène Ousmane), María Isabel García Fernández
5. Un home na escuridade (Paul Auster), Eva María Almazán García

Narrativa:
1. A choiva do mundo, Xosé Manuel Pacho Blanco
2. A verdade como mal menor, X. Luís Martínez Pereiro
3. Costa Norte/ZFK, Xurxo Borrazás
4. Festina lente, Marcos S. Calveiro
5. Memoria de cidades sen luz, Inma López Silva
6. O libro das viaxes imaxinarias, Xabier P. DoCampo
7. O profesor de vegliota, Manuel Veiga
8. O xardín das pedras flotantes, Manuel Lourenzo
9. Os nomes do traidor, Xurxo Sierra Veloso
10. Shakespeare destilado, Xesús Constela

Mellor traxectoria xornalística (Aelg-Colexio de Xornalistas):
1. Ana Romaní
2. Bieito Iglesias
3. Camilo Franco
4. Gustavo Luca de Tena
5. Marcos Valcárcel
6. Xosé Manuel Eyré
7. Xosé Manuel Pereiro

Mellor blog literario:
1. …mmmm…, Estíbaliz Espinosa
2. As uvas na solaina, Marcos Valcárcel
3. Das orixes de marzo, Helena González
4. Lándoa. Marxes de Texto, Arturo Casas
5. Henrique Marques-Samyn, Henrique Marques-Samyn
6. O levantador de minas, Alfredo Ferreiro

O período de votación rematará o 5 de maio.

Share

Jalikiah

«Na súa Historia General de España, Modesto Lafuente recollía en 1850 un mapa da organización política da Península Ibérica desde 756 a 1030. A maior parte do territorio está baixo o dominio do califato de Córdoba. No norte, o historiador divide o territorio cristián en, de leste a oeste, condado de Barcelona e reinos de Navarra, Castela e León. Non obstante, os dous últimos están reunidos por unha denominación común: Jalikiah, tomada de tratados de xeografía árabes medievais. Este é un dos puntos de partida que Anselmo López Carreira e Sabela López Pato, comisarios da exposición, propoñen ao visitante de Da Terra de Lemos ao Reino de Galicia.

A obra de Lafuente foi, pola súa ampla difusión, unha peza clave na conformación da identidade nacional española, conformada nos círculos liberais de mediados do dezanove. Ao traducir o nome do termo árabe Jalikiah, o historiador español esquece a patente evolución etimolóxica do termo e prefire a arbitraria denominación de Reino de León. Velaí o cerne dunha historiografía que, desde hai máis de douscentos anos e até a actualidade, insiste na idea de que o antigo Reino de Galiza foi unha entidade política efémera e supeditada ao poder dos reis leoneses e casteláns.

Realidade distorsionada

Afirma López Carreira, no catálogo da exposición, que a consecuencia destes cambios é que “Galicia desapareceu como protagonista da escena histórica e estabeleceuse para ela un marco normativo estraño, no que por forza a súa realidade se distorsiona e xa non atopa explicación satisfactoria”. Este paradigma provoca que manifestacións artísticas como os Cancioneiros, cuxo orixe está claro por empregar a lingua galega, “semellan brotar nun contexto inaudito: lingua de cultura supralocal que se expande desde un territorio supostamente subalterno”. […]» (A Nosa Terra Diario)

A partir deste artigo recoñezo o meu interese por ler:

Da Terra de Lemos ao Reino de Galicia, de Anselmo López Carreira e Sabela López Pato. Consellaría de Innovación, 2009. Catálogo da exposición.

O reino medieval de Galicia, de Anselmo López Carreira. Ed. A Nosa Terra, 2005.

Share