“Jisui”: o poder das comunidades

Tati Mancebo: «Así atopo a noticia en Teleread: Hai empresas xaponesas que están a facer moitos cartos dixitalizando libros para particulares. Unha persoa desexa ler un libro que non ten versión dixital, entón encarga o traballo a unha destas empresas, que lle cobrará entre unhas decenas e uns centos de yens (pode ser entre 1 € e 10 € aproximadamente) por enviarlle a casa un DVD ou un arquivo por correo electrónico.

Cóntase dunha empresa que foi creada en xullo e en agosto xa recibiu 10.000 solicitudes de dixitalización de libros, e que espera chegar aos 15.000 en outubro.

No Xapón a copia privada está permitida pola Lei do Copyright, mais coa proliferación de empresas dixitalizadoras de libros, o debate está servido. Son a mesma cousa que alguén dixitalice coas súas propias mans e pagar a alguén que o faga por ti? Segundo un experto en copyright xaponés cuxo nome non se desvela, sempre e cando unha copia privada poida ser producida polo individuo que lerá o ebook, esta non pode ser encargada a un terceiro a cambio de diñeiro. Fica claro, verdade? […]»

Share

Portulano de recursos em linha da AGLP

«A Academia Galega da Língua Portuguesa, consciente desta necessidade social e dentro dos seus princípios fundacionais, apresentou no II Seminário de Lexicologia realizado o sábado 25 de setembro em Compostela, desenhados com o programa de software livre Netvibes, três escritórios virtuais para uso da comunidade internauta:

  1. O escritório institucional da AGLP
  2. O Portulano de Recursos em linha
  3. O Survival Kit ou guia básico de recursos sobre língua

O escritório institucional da AGLP é uma página Netvibes com a informação oficial da Academia antes publicada nesta página web: Objetivos da Academia, Membros, Parcerias, Publicações, informações sobre o Acordo Ortográfico e a Comunidade de Países de Língua Portuguesa, notícias e outras informações como a consulta do Léxico da Galiza.

O Portulano de Recursos em linha é hoje o maior arquivo de arquivos digitais em língua portuguesa, a conter mais de 3.000 ligações a páginas de recursos e informações de consulta livre sobre temas relacionados com as culturas lusófonas. Em menor medida, o Portulano de Recursos contém ligações a repositórios e ferramentas em língua inglesa, francesa e castelhana. Ótimo para uso de investigadores e curiosos, o Portulano de Recursos constitui a primeira ferramenta de pesquisa comum a todos os países lusófonos. Abrange, por isso, os repositórios e bibliotecas das principais universidades lusófonas, incluídas as galegas, tornando-se assim um grande instrumento a disposição da comunidade investigadora.

O Survival Kit, ou guia básico de recursos sobre língua portuguesa, é um escritório de recursos indispensáveis para o aperfeiçoamento da língua portuguesa. Desenhado especialmente para neo-escreventes galegas e galegos, o Survival Kit consta de duas abas ou separadores principais em que se acham os recursos sobre língua tais como dicionários, tradutores, conjugadores verbais, dicas de fraseologia, prontuários e pesquisas em rede, e alguns dos mais conhecidos centros sociais da Internet reintegrante galega, para além de algumas ligações escolhidas sobre literatura, história e música em língua portuguesa.

Os três escritórios estão ligados entre si e podem ser consultados desde qualquer um dos outros dous. No Survival Kit, ou maletim de sobrevivência, a dica diária Portulano do Dia oferece uma sugestão dentre as ligações contidas no Portulano de Recursos.

Para mudar os costumes podemos começar por colocar como página de início qualquer um dos três escritórios e experimentar, pois os tempos dos galegos aproveitarmos as nossas vantagens práticas como lusófonos são chegados.»

Share

'Settecento', de Marcos Calveiro

Moitos aspectos me agradaron nesta obra de Marcos Calveiro, mais sobre todo comprobar que os mundos literarios que crea mostran en cada entrega máis definición de aromas vitais, sen caer nunha complicación psicolóxica que algúns chaman moderna e a miúdo se revela como confusa. Si, a confusión é un dos estilos da actualidade, mais para mostrala con arte hai que saber ofrecer unha transparencia no obscuro mundo, unha luz emotiva en que o complexo por un momento -ou no tempo de ler unha novela- se torne clarificado e por tanto asimilábel. O creador entón cumpre a súa función, e mediante un arduo traballo de destilación -iso é o proceso creativo- atopamos unha luz e participamos na interpretación do mundo. Daí a satisfacción lectora, na comprensión dunha proposta vital só creada para nós a xulgarmos, aínda que inventada, verdadeira.

No noso caso, desde Rinocerontes e quimeras ficáramos cativados polos mundos posíbeis de Calveiro. Agora, con esta historia europea de músicos, cantantes, fantasmas, e varias necesidades mundanas o autor fainos desfrutar de ambientes rebosantes de verosimillanza e, aínda que por veces entramos en estancias de particular barroquismo arquitectónico ou con requintadas sensacións a pedra mollada e sol ardente, non deixa de fluír a narración polas vías do necesario, fuxindo deste modo dos meandros forzados que tantas veces encontramos noutras obras pouco xustificadas.

É, ao tempo, unha novela animada e rica en descricións anímicas oportunamente traballadas. A complexidade que require unha ben construída rede vital que chega ao fondo das necesidades particulares dos personaxes, os cales representan, como corresponde a unha narrativa de acción, o fundamento dunha historia que se conta coa axilidade e frescura. Unha novela para entreter coa ambición da mellor literatura.

Share

«La invención de Castilla»

Arsenio Escolar: «[…Alfonso X] Fue «un precedente de la modernidad», el rey que forja la España moderna, dice sobre Alfonso X el historiador Julio Valdeón. Y el que contribuye a la forja de la leyenda de Castilla, podría perfectamente añadirse: fue el último responsable de que toda una serie de invenciones y tergiversaciones sobre los orígenes de Castilla y sus mitos fundacionales entraran como hechos ciertos y contrastados en los libros de historia, en algunos casos hasta hoy mismo.

Desde finales del siglo XII y hasta mediados del siglo XIII, como hemos ido viendo a lo largo de este libro, un puñado de historiadores y de poetas se inventan una patria, una nación, que en realidad nunca había sido exactamente así. Crean una serie de mitos sobre los orígenes de Castilla y rodean de tintes legendarios falsos a algunos personajes reales del pasado. Se inventan las figuras de los jueces de Castilla. Presentan al pueblo castellano originario con un grado mayor de singularidad del que probablemente tuvo. Falsean la antigüedad de la independencia castellana, hasta el punto de que, de hacer caso a alguno de ellos, Castilla existiría como entidad política casi al mismo tiempo que la Asturias de don Pelayo. Nos cuentan la guerra que en los siglos X y XI se libraba contra los musulmanes como si fuera únicamente una guerra de religión, una cruzada, pese aque realmente no fue así hasta finales del siglo XII. A Fernán González, un dirigente político y militar que durante varios siglos después de muerto no fue considerado estelar, lo convierten los panegiristas castellanos en el padre de aquella patria soñada, en el líder carismático que sublima el afán de identidad y de libertad de todo un pueblo, y además lo hacen nieto de Nuño Rasura, uno de los inventados jueces de Castilla. Adjudican a Fernán González la creación del gran condado de Castilla, cuando verdaderamente se creó por iniciativa del rey leonés Ramiro II. Cuentan incluso que Fernán González venció en el campo de batalla al temible Almanzor, el principal caudillo militar del islam peninsular en toda la Edad Media, pese a que cuando Almanzor realizó su primera incursión de guerra en tierras castellanas el conde Fernán González llevaba ya nueve años muerto. Y, en fin, convierten al Cid, que en realidad fue un señor de la guerra lleno de claroscuros, en el ejemplo de la nobleza caballeresca, del vasallo leal, del hombre honrado, del buen cristiano, casi un santo. En la sublimación de todas las virtudes castellanas, en el héroe nacional por antonomasia, casi en un dios. En alguien capaz de pedir explicaciones al rey Alfonso sobre la muerte violenta del anterior rey, Sancho, y capaz también de ganar batallas después de muerto. Y en descendiente, por si todo fuera poco, del otro juez mítico, Laín Calvo.

Los creadores de esa Castilla mítica no fueron muchos, aunque de la mayoría de ellos se desconocen sus nombres. El edificio mítico castellano probablemente comenzaron a levantarlo los juglares del siglo XII y lo remataron los anónimos autores de los romances del XIV y el XV. Es muy posible que los primeros bebieran de los anónimos autores de los cantares de gesta, y especialmente del Cantar de Mío Cid. Pero tanto éstos como los posteriores pusieron ya en el edificio muchas piedras de su cosecha, muchos adornos de su invención: los autores, de nombre desconocido, de la Historia Roderici, del Liber Regum, de Linage de Rodrigo o de las Crónicas Navarras; el monje que escribe la Crónica Najerense; los obispos Lucas de Tuy con su Chronicon Mundi y, sobre todo, Jiménez de Rada con su De Rebus Hispaniae; Gonzalo de Berceo y sus hagiografías en verso de distintos santos castellanos; el monje que trazó el Poema de Fernán González y el que hizo la Leyenda de Cardeña…

¿Por qué lo hicieron? ¿Por qué en muy pocos años, desde finales del siglo XII y hasta la mitad del XIII, un grupo disperso de autores reescribe la historia de Castilla? En resumen, por dos motivos muy simples: la política y el dinero. Las razones económicas son las que de modo prioritario mueven a quienes escriben en un monasterio. Berceo y el monje de San Pedro de Arlanza que crea el Poema de Fernán González, y el de San Pedro de Cardeña que pergeña la Leyenda de Cardeña para vincular su cenobio a la historia del Cid, tienen algo en común: hacen propaganda de sus respectivos monasterios, que han entrado en decadencia y necesitan nuevos estímulos que atraigan peregrinos y generen dinero. Pero a otro monje, el de la Crónica Najerense, probablemente no lo lleva a las invenciones el mismo motivo económico, sino otro político […].»

»

Share

A «Lei Sinde» nega o futuro

Tati Mancebo: «Aínda que non concordo ao 100% con este texto, en particular coa énfase con que se quere opoñer a grande á pequena empresa en termos absolutos, nin coa crítica sen xustificar ao gasto do Ministerio de Cultura que, creo ademais, que son puntos que dilúen o verdadeiro obxecto deste documento; aínda que a redacción do escrito é dunha calidade máis que dubidosa e, como si apoio o obxecto da denuncia principal, traduzo e publico o texto aparecido en Red-sostenible.net, ao que cheguei a través do blogue de Enrique Dans.

“Fixemos chegar esta mensaxe a todos os deputados e deputadas:
Este martes 21 de setembro de 2010, remata o prazo para que os grupos parlamentarios poidan fornecer as súas emendas á Lei de Economía sustentábel e, con ela, a Disposición Final Segunda (anteriormente Disposición Final Primeira) ou “Lei Sinde” que ataca os dereitos fundamentais en Internet en favor de lobbies industriais que non queren reconverterse. A mesma Disposición cuxa retirada centos de miles de cidadáns e ciudadás teñen pedido de todas as formas.
Lembramos ademais que esta Disposición se introduciu de costas ao propio parlamento: foi creada mentres unha SubComisión Parlamentaria estaba a traballar sobre a reforma da Lei de Propiedade Intelectual. A Disposición final Segunda foi introducida na Lei de Economía Sustentábel sen escoitar as conclusións de dita subcomisión que propón unha reforma en profundidade da Lei de Propiedade Intelectual para encarar con seriedade e beneficio xeral os problemas xerados polas innovacións da era dixital. A disposición Final Segunda ten que caer tamén porque representa un desprezo ao labor dos deputados, que son os representantes dos cidadáns e das cidadás deste país.
Queremos tamén lembrar aos deputados que a cidadanía pide que se desactive unha lei que non ampara os dereitos mínimos:
1 – Non se pode concibir unha lei que afectan intereses particulares e non xerais, onde o xuíz non poida entrar no fondo do asunto, ofrecendo todas as garantías legais aos cidadańs e emprendedores que están a operarar en Internet. Pechar o acceso a un sitio Web pode devastar a economía dun pequeno e mediano emprendedor. Os cidadáns non debemos asumir a reconversión das Majors.
2 – Non se deben mesturar asuntos da orde da competencia desleal, como pode ser lucrarse do traballo doutro sen que isto repercuta sobre este último, coa liberdade de ligar, citar e compartir, que son a esencia mesma de Internet, unha ferramenta crucial para o futuro.
3 – É inadmisíbel que se lexisle en favor dun sector económico atrasado na súa reconversión a expensas dos emprendedores que están xa a implementar as oportunidades da era dixital. O ministerio de Cultura non está á altura do alcance do problema. Investiu un tezo dos seus recursos en Industrias Culturais e agora necesita unha Comisión nada imparcial para rendibilizar estes recursos, distorsionando o desenvolvemento normal da economía cultural. Antes o ladrillo, agora a copia. Non reproduzamos unha burbulla dos contidos de entretemento.
O respecto e a comprensión das opcións que ofrece Internet son a saída da crise. A disposición final segunda da LES está a negarnos o futuro.”»
Share

Contra a crítica literaria en 1995

Nos anos 90 o maior interese do periódico A Nosa Terra para min residía no amplo espazo dedicado ás cartas dos lectores so o epígrafe de “A Aldea Global”. Constituía un foro invulgar que daba pé á intervención do público galeguista e funcionava como unha sorte de rede social incipiente con soporte de papel. Moito botei en falta aquel espazo despois, que sempre lía e que en abondosas ocasións usei tamén con pseudónimo. Outro dos meus nomes de guerra era Cándido Castro, e así atacaba certas actitudes da crítica literaria, que para min resultaba, na altura, adocicada até a náusea. Permítanme que oculte o nome do reseñador criticado naquela intervención, pois non era a miña intención atacar as persoas mais os modos de proceder.

«CRÍTICA OU ESCOLA DO PANEGÍRICO?»
(A Nosa Terra, A Aldea Global: 29/6/95)

Recentemente tivem a oportunidade de assistir à apresentação (ou comentário, não lembro) de um livro de poesia erótica de X. L. Méndez Ferrin (Erótica, 1991) aqui, na Corunha, na cidade mais galega da Galiza. Com o interesse no cérebro e a esperança no coração, lá fum, à Real Academia Galega.

Não curando de fazer uma crítica dos poemas do Ferrin, antes preferindo observar a crítica feita deles polo XX XX XXX XXX [espero que desculpen os reparos de quen hoxe evita ofender], o meu interesse -polos poemas- foi crescendo, a minha esperança -pola crítica- foi morrendo. E foi mesmo assim, pois maior insulto aos poemas de um autor não se pode fazer do que o senhor XXX fixo, que é o de demonstrar que não viu nada interesante nos pré-citados poemas do senhor Ferrin. Assim, o destemido crítico, depois da sua «profunda leitura» dos poemas, não conseguiu muito mais do que dizer que “Ferrin trata «tal cousa» num fermosíssimo poema” ou que respeitava Ferrin “polo seu radicalismo, pola sua ética radical, sincera e brava ao mesmo tempo”.
Resulta muito triste, e não sei como é que o senhor Ferrin não entristece durante algum decénio, ver fazer uma crítica de poemas julgando formosuras sem as justificar nos textos e excelências estéticas a partir da ética radical da pessoa que os concebeu. Assim as cousas, só é possível uma trina desmembração conclusiva:

1. Se estes poemas não suscitam nada no cérebro dos expertos, que interesse terão para a gente da rua?

2. O intrépido crítico tem mais vontade de aventura científica do que massa encefálica ou capacidades técnicas para a análise literária. É apenas um sentimental.

3. Quando alguém anuncia a actuação de um crítico de poesia deveremos pensar que o que se oferecerá não será cousa diversa do que um panegírico sentimentalóide, onde a sensibilidade barata será fecundada em detrimento da argumentação fundamentada.

E é que manobras deste tipo parecem dirigidas ao afiançamento totémico (pode-se observar no dicionário o que significa «totem»: “nos clãs ditos totémicos, das sociedades primitivas, objecto ou ser vivo, geralmente un animal, considerado muitas vezes como antepasado comum, e que serve de símbolo para a unidade do clã, cujos membros participam da natureza do seu totem, ao qual se vinculam ainda por deveres e tabus particulares”) de certos valores, obras e nomes com o ùnico fundamento próprio das questões de fe (“primeira das virtudes teologais, graças à qual acreditamos nas verdades reveladas por Deus; adesão aos dogmas de uma doutrina religiosa considerada revelada”), polo que toda afirmação razoada, dentro da própria tribo, é excusada. Desta perspectiva, o que se está a fazer, ao meu ver, através deste tipo de não-crítica é um lavor de mitificação, quer dizer, uma valorização estéticafundamentada nos parâmetros subjectivos e específicos de uma utilização transitória da arte.

Mas talvez algum dia -isso procuramos, por isso luitamos- a opressão cultural que a Galiza sofre desde a Espanha chegue a cessar -ou oprimir de leve-, e será então que essa visão tão «específica» e «produtiva politicamente» da literatura declinará em favor de uma mais objectiva de um ponto de vista literário, olhando-se os textos não de uma perspectivação «religiosa» ou social, mas só o texto “subsistindo enquanto forma puramente estética, liberta de um uso extra-literário que, de resto, retira o mito do próprio contexto estético social” (Nuno Júdice).

É então que acontecerá que, já no domínio do intraliterário, desde que formas objectivas, “com uma construção e uma matéria concretas”, os textos literários hipervalorizados cairão a pique como um avião ferido nos campos floridos da nossa esperança. Pois a força da arte, mesmo a que pode trabalhar para que o povo do que surge defenda e fecunde o seu espírito, radica na qualidade, mais do que na quantidade, da sua voz.

Cândido Castro (Artesão. A Corunha)

Share

«Terra», de Alfredo Ferreiro, na derradeira 'Saudade'

As minhas mãos têm a idade do universo

TERRA

Tudo haverá de acabar
onde tudo começou.
Eu próprio, que era apenas
um espírito sem carne,
só pelo sangue da terra
me consegui encarnar.
A ela devo tudo,
por isso a ela consagro
as mãos de ferreiro e camponês
que me entregou a família.
As mãos que de facto são
instrumento sagrado do coração,
as mesmas mãos
que seguram e esganam
o triste fantoche
com que brinca o destino.

Tenho terra nas unhas desde sempre,
terra velha que o poeta datou
no princípio do universo.
O deus que brincava com barro
e que sua mãe repreendia
pelas manchas que fazia no mundo,
esse deus a mim me criou
de um gesto fortuito,
de uma nódoa,
e para sempre fui
uma palavra perdida no infinito.

E vocês, instrumentos na procura
do certo afinador,
não veis a terra que pisais,
a terra que alberga o mundo,
a terra que vos aguarda
no retorno ao calor inicial?
Acarinhai a terra com as vossas mãos.
Nada há, viageiros, aquém e além,
salvo um caminho por desenhar
sobre a barriga maternal da terra.

Alfredo Ferreiro

Este ano, cun número tan simbólico como o 12, despídese a revista Saudade para sempre. Comandada polo amigo António José Queirós, contaba entre os redactores Amadeu Baptista, António Cândido Franco, Henrique Monteiro, Luís Amaro e Sérgio Pereira, todos eles, com mais e menos idade, nomes moi representativos da actual poesía portuguesa.

Foi un proxecto, como todos os do Queirós, caracterizado polo maior amor á lusofonía, en que á par dos mais os galegos sempre tivemos un espazo por dereito propio; algo que se torna consuetudinario grazas a actitudes fraternas como as do amigo de Vila Meã.

Neste último número, en que se nos propuxo como tema a “terra”, á par do Xosé Lois García e dos nomes xa citados publícanse poemas de Ana Luísa Amaral, Armando Silva Carvalho, Fernando Guimarães, Jorge Velhote, Maria Teresa Horta, Nuno Júdice, Vasco Graça Moura e Rosa Alice Branco, entre moitos máis.

Share

«No oeste»: fotografías de Melki Chichery

'sause', por Melki

‘sause’, por Melki

O amigo Melki, fotógrafo francés afincado na Coruña, expón traballos seus. Que ve a primeira vez un novo habitante na cidade? Así presenta el mesmo a súa exposición:

«A obra é un estudo dun territorio (Galiza) en constante transformación. Urbanístico. Subliñando un plantexamento urbanístico insólito, as fotografías plasman o esquema de lugares vacíos, rincóns abandoados como restos “periféricos”. Rescatan esas zonas arquetípicas aparentemente invisibeis para outras olladas. barrio de a coruñaLugares intermedios, restos de barrios ou aldeas. O retrato dunha arqueoloxía deses espazos anónimos deixados á súa sorte. (…) Trátase dunha paisaxe nos límites. Non se trata dunha paisaje natural cuxa beleza sexa similar ao mundo paradisíaco reflexado polo arte tradicional. Trátase de unha paisaxe domesticada e sentenciada polos novos usos de unha sociedade en continuo movimento. Lugar sen clasificación, lugares que ficaron atrapados como illas entre cidade e campo. A historia oculta deses rincóns deixa paso a outra historia cuxa característica é unha sociedade sen arraigo.»

Un paseo interesante, unha ollada particular, un foco se cadra sobre algo tan familiar, que xa non o vemos. Na Casa museo Casares Quiroga da Coruña (Panadeiras, 12) ata o 20 de setembro de 2010.

François Davó

Share

Ein Rosenfeuer, das uns Verstört: 4 Dichter aus Galicien (4 poetas galegos)

[kml_flashembed movie="http://www.youtube.com/v/kvjkk3gDwXg" width="425" height="350" wmode="transparent" /]

O acto, ao que non puido asistir Manuel Rivas por atoparse en Bos Aires, asistimos algúns incondicionais e moitas outras persoas que encheron o aforo. É de resaltar que a edición bilingüe implica a primeira tradución de poesía galega para o alemán, o que nos enche de satisfacción e nos obriga a ser moito máis ambiciosos. Non é só porque alguén da talla poética de Antonio Gamoneda estime que estamos a crear parte da mellor poesía europea, é que o di, á parte de algúns de nós, moita máis xente que bebe con criterio na poesía española e europea. Isto debe ser resaltado porque que o digamos os máis paisanos, por moito que inspeccionemos o que por aí fóra se fai, semella en ocasións non ter transcendencia.
A maiores, recomendamos as argumentacións de Xosé María Álvarez Cáccamo e Xulio López Valcárcel que, se ben non sorprenden aos máis sensíbeis, cumpriron o papel de denuncia que os tempos actuais exixen.
Parabéns, para alén de aos autores, aos editores e tradutores que participaron nun proxecto sen dúbida de histórico valor. Máis información aquí (PDF).

O vídeo é un traballiño noso para a comunidade de Blogaliza.

Share

Será que YouTube nos espía ou que Blogaliza lle pisa os talóns?

Tati Mancebo: «YouTube nos copia. Evidentemente non o digo en serio, e non só por cuestión de tamaño, pois na produción dunha única idea en concreto non ten por que influír. Mais habemos de recoñecer que nos fixo graza onte ver as similitudes da nova grella de streaming personalizada de Youtube coa que andamos a desenvolver para Blogaliza. Si, proximamente os máis de 20.000 usuarios de Blogaliza -xa rematada a migración de fillos.org-, poderán solicitar día e hora na grella xeral para estrear os seus programas e que todos poidamos velos ao tempo que nos unimos á conversa nunha caixa de chat.

Ademais, compartiremos os nosos coñecementos sobre produción de streaming de vídeo con software libre, para que calquera usuario sexa quen de facer retransmisións en directo dunha festa, dunha entrevista, dunha conversa, do que teña a ben.

E non é a única novidade de Blogaliza este outono, estean atentos á (nosa) pantalla ;)»

Share