'O pintor do sombreiro de malvas', de Marcos Calveiro

“Camiñamos en silencio ata a casa do doutor, que non sacou a pipa da boca en todo o traxecto. Unha vez alí nin se despediu; simplemente, debuxou un aceno coa súa man antes de entrar pola cancela. Seguín camiño algo contrariado por evitar preguntarlle ao doutor cal era aquel mal que Vincent padecía e que poucos poderían apreciar no seu retrato, mais coa satisfacción de comprobar que Adeline, baixo a fina porcelana, agochaba ferro candente”. (p. 36)

O pintor do sombreiro de malvas revela desde o inicio un argumento puído e ben equilibrado. Contén unha aventura adolescente no rural, un toque da dicotomía mestre-discípulo e o desarraigo social dun xenio das artes plásticas, todo isto nun ambiente campestre que resulta coherente coa lembranza cromática que podamos conservar dos cadros de Van Gogh. A historia decorre mansamente por mesurados capítulos en que os temas son debullados con intelixente mestría emocional, atrévome a dicir que no ronsel do mellor Agustín Fernández Paz.

Se a isto acrecentamos que a lingua literaria posúe unha riqueza que favorece as descricións sen facerse demasiado mesta para un lector pouco atraído polos virtuosismos cultos, entón chegamos a unha das fórmulas do éxito co grande público. Esta solidez debería facer d’ O pintor do sombreiro de malvas un triunfo máis na feliz ambición dun autor.

Share

'nós escoitando o badalo de marienplatz', de Eli Ríos

Na Praza de María, unha praza incógnita dedicada a unha señora que ben podería pasear calquera rúa do mundo con zapatos apresados e brillantes, soa un badalo que só nós escoitamos desde a casa. Nós, é dicir, o eu deste poemario e os seus mundos interiores, desde a súa propia atalaia a esculcar un terreo ermo, agreste, reflexo irónico dun baleiro psíquico (hai baleiros da alma / escondidos / nas pregas escuras / das nubes) que se alimenta do estatismo dunha vida fundamentalmente caseira. Unha sorte de furado negro que se engole a si mesmo, ou unha eterna ouróboros que, reconcentrada en si mesma, impide a conquista do espazo exterior así como o éxito que a exploración comporta.
O rexeitamento da vida no exterior, por veces tan intenso como se da vida nun planeta lonxincuo se tratase, é en primeiro lugar apoiada pola importancia da vida doméstica. Así, calquera elemento do cotián é resaltado cunha importancia de nivel existencial: a cama, a almofada, o cobertor, a barbeadora, o pixama, a persiana, a xanela, o ferro de pasar, os pantalóns, o cuarto, en definitiva lugares de reflexión e ferramentas que participan da enerxía que lles outorgamos á hora de cada noso acontecemento vital. Si, cada xesto como unha escena da existencia que a poeta describe fotograficamente nos seus trazos esenciais, sen demasiado detalle nin enfoque preciso, porque o que pretende representar é, mediante unha serie de fotogramas domésticos, a abismal profundidade da existencia. Desde a tona da vida, os abismos emocionais que bulen irrefreábeis.
[…] Ler mais

Share

'Os selos da Lituânia', de Amadeu Baptista

escrever pode ser, naturalmente, ter três anos,
estar na praia num dia muito quente
e sentir que alguém nos apanha pela cintura
e mergulha nas ondas violentas
de um mar revolto, ven num relance
a multidão em volta, toucas amarelas,
biquínis coloridos e o homem da bolacha
americana, de boné enfeitado com uma âncora,
a percorrer o areal em toda a extensão
que vai do paredão à casa do banheiro.
vir num soluço à tona da água e voltar
a submergir com um grito preso na garganta
para ver do mar o fundo, aquelas algas
ameaçadoras num bailado aquoso
que as lágrimas ainda mais adensam […].

Este libro, merecente do Prémio Edmundo Bettencurt (ex aequo), ofrécenos máis do alto nível de inspiración de Baptista á hora de traer para a mesa a memoria da infancia e con ela transcender o tempo e atinxir o universal. Pequenos acontecementos e grandes lembranzas do pasado surxen nun verso de marcado e alegre ritmo, e poboando unha sintaxe lúbrica que converte imaxes elaboradas en bocados deliciosamente accesíbeis. Poesía que transforma a nosa particular mundanidade, coas súas vitorias e traumas, en artísticos frascos con perfumes inesquecíbeis.

Share

Boas noticias para o inicio do ano

Haberá quen pense que a noticia é superficial de máis, no entanto o cesamento da violencia é motivo de alegría. Quen non o manifeste así se cadra é porque outras motivacións, probabelmente menos humanistas e máis intereseiras, teñen máis peso para el.

Share

'A intacta ferida', de António Ramos Rosa

Unha reflexión sobre os xestos, sobre a interpretación dos elementos esenciais que nos rodean, na inevitábel interacción do ser humano coa Natura, o mundo en que aterramos sen xamais telo abandonado. O misterio da vida é a ignorancia do destino, e o poeta reflexiona sobre os elementos naturais que nos acompañan no camiño pois sabe que na hermenéutica da materia debe acharse a chave para a comprensión do humano. Chegamos ao mundo un día sen telo abandonado nunca, polo que máis que nunha viaxe misteriosa a resposta está nunha transmutación incesante.

A palavra
nunca retorna ao magma
Nunca se toca
a matéria mesma
do que se escreve

Mas a palavra
anuncia
a abertura
e nela própria circula
a sombra que nos toca
e nos faz respirar

António Ramos Rosa publicou A intacta ferida en 1991 e agora debemos agradecer a Ediciones Sequitur esta versión bilíngüe no resto do territorio ibérico.  A tradución de Luis González Platón é máis que correcta, aínda que haberemos que recoñecer que este portugués literario ofrece poucas dificultades na súa traslación ao castelán. No entanto, si existen algúns casos en que o tradutor caeu en erros debidos ás “falsas amizades” entre portugués e castelán: “Vejo o solo extinto” nunca debería ser traducido como “Veo solo lo extinguido” (p. 21), senón como “Veo el suelo extinguido”.

Agradecemos a Sequitur ternos enviado o título dedicado a este vulto das letras hispánicas, e celebramos o interese que a editora mostra por unha poesía que -non só porque o diga Antonio Gamoneda- está na primeira liña da poesía mundial.

Share

'Máis vidas', de Xosé Vázquez Pintor

Desde a Terra do Medio ou desde a Costa Oeste un Pintor de palabras dispara escándalos sobre unha vulgaridade que foxe espavorida. Ninguén lamentará a perda. A partir de aí érguense na mañá do discurso de Máis vidas os espíritos prerromanos dos nosos antergos, e con eles a vida natural que nos acompañará desde que non abandonemos a lingua ancestral, pois ela está ligada á posibilidade de comprender as esencias do que fomos e de visualizar as hipóteses do que debemos ser.

Este libro convoca os espíritos e desenterra un paganismo universal, por iso utiliza unha lingua literaria que imita a densidade comunicativa da medula espiñal. Mais esta forma de escribir que por veces lembra Lautréamont exixe unha abertura sentimental e nos revela un vangardismo renovado, apoiado na percepción do mito que se transparenta na vida cotiá.

«Aghatuño o peito magnífico da árbore da tribo de Carmoega, armado como estou de caravuñas, anseo, canso, recupero, afinco, amo a cortiza que me axuda, rebento, racho as maus; unha hora así subindo. Na galla do medio está a casa do esquío, as tullas cheas de restos prehistóricos. Vou e deito. Durmo e soño. Alguén mama dos meus dedos sen unllas: anima o sangue e corazón bombea un re bemol de bombardino. Para e morre. Vou na nube irta dos refachos cabo de lonxe, amo dos lóstregos, guerreiro de Esparta cos cantís do Vinco. Tremen os corvos. Axota un cervo que achicaba as fontes de mañá noviña cando amaba. No centro do herbal, aspado, en cristo morto, hai un home meu que vai consigo.» (Espiral Maior, 2009, p. 61)

Eu visitei a Casa de Quian, na Terra do Medio, e fun honrado coa amizade de quen sorbe a Terra e as súas xentes nun caldo insólito, orixinal e transcendente a un tempo. Tiven tamén a oportunidade de gravar un vídeo para a AELG en que o autor debulla a súa vida literaria, inseparábel dunha paixón incombustíbel que o ten convertido nun volcán de sentimentos e inspiración. Porén, algúns segredos como o da beberaxe da foto non deberán ser revelados.

Share