Participando na Praza Pública

Fotografía de Alfredo FerreiroDeste modo, caras e caros, comecei a miña andaina de columnista no novo xornal Praza Pública:

«Este ano, din os vaticinios, será duro. Xaneiro comezou co falecemento de Isaac Díaz Pardo, un dos grandes referentes da Galiza moderna, e continuou co de Manuel Fraga Iribarne, louvado pola transformación dunha ditadura franquista na actual democracia bananeira dos franquistas. En datas próximas, o corpo do poeta Rui Costa, de trinta en nove anos e considerado grande promesa da poesía portuguesa, foi encontrado morto na Afurada: “Fontes policiais assinalaram que o corpo encontrado é o de um homem que caiu ou se terá atirado da ponte da Arrábida”. Semella este último un argumento de Arthur Conan Doyle, mais non é así: conservo o último libro de poemas asinado por el, en Gaia, un ano antes. Tempos de morte, e datos que como runas a miña mente deita agora na mesa en que estou a escribir.

Ao tempo, ergo a vista e a crise da que non desexo falar mais da que non podo evitar escoitar arrastra cuestións moito máis relevantes que a perda paulatina de poder adquisitivo: a utilización desta falsa democracia para xustificar a explotación. Porque o máis grave non é errarmos a ruta, senón queimarmos as naves que nos han de levar a terras mellores. Antes o flaxelo caía nos países pobres mentres aquí desfrutabamos dun ben estar tan artificial como os decorados do Oeste Americano de Almería; agora os bimes xa caen no noso lombo encanto carrexamos o saco sen fondo da cobiza occidental. Que mexen ou que chova, queridas, é secundario […]» {Ler máis en Praza Pública}

Share

'Pan de ánimas', de Xoán Abeleira

‘Pan de ánimas’, de Xoán Abeleira ~ O levantador de minas

 

Share

A Asociación de Escritoras marxinada máis unha vez

Celso Emilio Ferreiro 2012Todos sabemos a estas alturas que a falta de recursos económicos do goberno galego está a ser unha arma sibilinamente utilizada para afogar os máis activos sectores culturais. Mais en ocasións o lobo non pode evitar que asomen con descaro os seus caninos por debaixo da máscara, e a súa vontade de depredador fica ao descuberto.
O 18 de febreiro Ramón Nicolás lamentaba no seu louvábel Caderno da Crítica que nos actos anunciados para este ano de Celso Emilio Ferreiro non figurase a colaboración da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega, en que tantos e tantas con orgullo figuramos como socias, e que ten traballado como ningunha institución deste país pola dignificación da nosa literatura durante trinta anos. Como se isto non fose pouco, resulta especialmente triste que a súa Secretaria Xeral, Mercedes Queixas, se vexa na situación de explicar a posición da Asociación mediante un humilde mais necesario comentario no medio particular de Ramón: “Se a AELG tivese sido convidada estaría, sempre no exercicio das súas responsabilidades.”Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega
O asombro chega entón a límites insospeitados, e o descaro do responsábel político de cultura mostra xa unha tonalidade de declarada guerra fría: non semella isto un desprezo en toda regra, máxime cando é coñecido que a Asociación, como non pode ser doutro modo, está a traballar en diversos proxectos na memoria da obra de Celso Emilio Ferreiro?
Prezadas amigas e amigos, esta actitude institucional dá a entender que o goberno actual non ten ningún respecto polas institucións culturais que manan do pobo, e que son na realidade o auténtico baluarte da pobre democracia que até a data neste país fomos capaces de construír. Desde a Xunta son preferidas, ao meu ver, accións que máis se asemellan a un novo feudalismo, ou se cadra á cara lavada dun caciquismo que nunca deixamos de padecer.

Share

Novo poemario de Xoán Abeleira

{Xoán Abeleira}

Share

Día Rosalía de Castro 2011

Día de Rosalía de Castro - Asociación de Escritoras en Lingua Galega

Santiago de Compostela, 18,00
A Coruña, Kiosko Alfonso, 18.30
Lugo, Salón de actos do IES Lucus Augusti, 10.30
Ourense, Liceo, 19.30
Share

Os poemas-tótem de Ted Hughes

El azor en el páramo - Ted HughesNunca tiña lido a poesía de Ted Hudhes até agora, non me importa recoñecer unha ignorancia que me acompañará sempre. Non o digo coa fachenda de quen sabe que le moito e só quere sinalar que sabe moitísimo máis do que aparenta, até o punto en que a limitada humanidade impide cultivarse máis intensamente. Non teño, é a realidade, a satisfacción de ler tanto como quixese, no entanto as miñas tristes carencias literarias marcan outras alegrías valiosas para min, dispersas nas praias de inverno, nos montes ao entardecer, na bicicleta acarón do río, na chuvia que cae polo parabrisas do carro mentres tomo notas para un proxecto que se malogrará, nas compras de hortalizas na feira de Arteixo… Que algúns produtores locais deitan nas patacas pós brancos para que non xorumelen é algo que se aprende despois de converterse nun cliente habitual, se se é tan ignorante coma min.

Digo que a miña ignorancia me acompañará sempre, para logo advertir que batallar contra ela será sen remedio o sentido intelectual da miña vida. Saber que máis outro día atoparei un bon poeta que non coñecía, por exemplo, é en si mesmo un facto que me axuda a ter esperanza permanente. Foi o caso deste que recentemente traduciu o amigo Xoán Abeleira para Bartleby, e que chega a min nunha edición de bolso de gabán: máis de 400 páxinas en bilíngüe inglés-castelán, cunha documentadísima introdución de 60 páxinas onde o Xoán nos conta o constrastado périplo de Hudges polo sistema literario e 40 páxinas máis de imprescindíbeis explicacións dos poemas. Semella ter sido un poeta mensaxeiro, un hermíneo escritor que utilizou a súa poesía como ponte entre a tradición ancestral e a moderna poesía do século XX, chegando a constituírse nunha arteria principal que rega con glóbulos poéticos o corpo literario da modernidade. Nos seus poemas, en que semella vestirse (non disfrazarse) ritualmente como un xamán, invoca os espíritos naturais; estes, rendidos perante un verdadeiro vidente, acoden mansos a el e ofrécenlle os seus espíritos para encarnaren os poemas. Son poemas-tótem, erguidos e sólidos, esculpidos sobre o papel do libro con materia viva:

“Cuervo vio las montañas amajadadas, resollando al amanecer.
Y vio el mar
De oscuro espinazo, apresando con sus anillos toda la tierra.
Vio los astros lejanos, humeando en lo oscuro, setas del bosque de la nada, condensando sus esporas, el virus de Dios.
Y el horror de la Creación lo estremeció. […]”

Non podo valorar a tradución de Abeleira, pois tamén descoñezo os segredos da lingua inglesa. Do que podo dar noticia sincera é de que os poemas en castelán son traballos sen tacha, obras de ourive que sabe harmonizar a imaxe complexa de Hudges coa lingua diamantina dun poema disparado ao corazón.

Share

Sonetos de Shakespeare

Libro Sonetos de ShakespeareCatrocentos anos despois das edicións londinienses, por fin desfrutamos dunha edición en galego á altura do clásico universal: 154 poemas en versións orixinal e máis galega, acompañadas de 435 páxinas de notas sobre os textos do tradutor Ramón Gutiérrez Izquierdo. Un presente que debemos agradecer a Edicións Xerais, editora que máis unha vez demostra o seu esforzo por construír o mercado literario que unha cultura como a nosa precisa, por moitas dificultades económicas e moitas insensibilidades políticas nos acosen. Que podan frearnos non quere dicir que podan deternos.

«Os Sonetos de Shakespeare son un dos cumios da poesía lírica de todos os tempos. As circunstancias que rodearon a súa publicación e a ambigüidade no relativo á identidade e ao sexo dos destinatarios teñen servido de escusa a múltiples conxecturas que, se ben non contribúen á comprensión dos sonetos, proban non obstante o continuo interese que desperta esta obra. Catrocentos anos despois de ver a luz, a modernidade destes textos segue resultando sorprendente, e o enfoque singular do bardo de Stratford fai que fique neles para sempre un halo de misterio. Nos sonetos asistimos a unha sorte de representación dramática onde unha voz meditativa vai debullando, en loita contra o tempo, os vaivéns do afecto e da paixón, da amizade e do amor, do anhelo e do desengano. Nesa percepción múltiple do teatro dos sentimentos danse cita os motivos máis diversos, desde a visión da natureza até a denuncia social ou a procura dunha trascendencia alén da morte. Ramón Gutiérrez Izquierdo presenta esta versión exemplar dos Shakespeare´s Sonnets acompañada de comentarios e notas sobre todos e cada un destes poemas, máscaras diversas do home das mil caras que foi William Shakespeare.» {Edicións Xerais}

Share

Alegoría do galego e o castelán

Alegoría do galego e o castelán

Como podedes imaxinar, está sempre baleira. Mais a quen lle doerá máis a soidade? Ao cartaz cariñoso que chama polos nenos ou ao cartaz que prohíbe xogar?

Share

Heterodoxos do século XX

A Galicia heterodoxo, de Carlos Pereira MartínezLembro a agradábel sensación que me produciu a lectura do ensaio de Vicente Risco Las Tinieblas de Occidente: Ensayo de una valoración de la civilización europea, onde atopei unha erudición abraiante e unha escrita inspirada a divulgaren un contido ambicioso como poucos: e explicación da decadencia de Occidente baseándose nunha perda de perspectiva cosmolóxica que aínda en Oriente perdura. Non se trata dunha explicación superficial que promova unha groseira discusión sobre onde se vive mellor ou onde se medita máis profundamente, senón sobre as esencias presentes e pasadas da procura do Coñecemento. Tais cuestións habían de remitirme a algunhas lecturas máis evidentes que as de Spengler, de quen se di que se anticipou no exacto tema coa publicación do seu A decadencia de Occidente, e por este motivo se desanimou Risco á hora rematar e publicar Las Tinieblas; refírome aínda á obra de René Guenon, con súa permanente loita por fornecer un orientalismo catalizador para Occidente, e poño por exemplo a súa obra Oriente e Occidente.

Neste sentido, que xente como Risco, coñecido polas súas conexións cos movementos intelectuais europeos, pegase no orientalismo, non debe resultar estraño. Mais no libro de Carlos Pereira que nos ocupa, A Galicia Heterodoxa, algúns destes vínculos coas correntes esotéricas do primeiro terzo do século XX son rigorosamente documentadas en moitos máis casos, nomeadamente os que teñen a ver coa masonaría (Curros Enríquez, Uxío Carré, Manuel Lugrís, Ánxel Casal, Casares Quiroga, Arturo Cuadrado, Leiras Pulpeiro, Portela Valladares, e tantos outros) e a teosofía (onde á par de Pessoa, Gabriela Mistral, James Joyce, Vasili Kandinski e Boris Pasternak, entre outros, atopamos a Valle-Inclán e Vicente Risco). Una compilación de artigos que mostra unha base firme para o estudo das doutrinas esotéricas e orientalistas na intelectualidade do século XX.

Share

Praza Pública: un motivo para sorrir

Share