A inspiração da garça

GM_20150308_204911

(Clicar na foto para ver em movimento)

Há muito tempo que pratico Kung Fu. Não sou, no entanto, um experto, e acho que já nunca serei. Conformo-me com ser, talvez, um utilizador avançado.

A utilidade que tem para mim é meramente terapêutica, ou ao menos tonificante. Gosto de acudir duas vezes por semana ao ginásio e dia após dia aprender uma coreografia que parte de um conhecimento tradicional e profundo do corpo, dos seus pesos e medidas, da sua motilidade, das suas hipóteses de reação, da sensibilidade da pele e da dureza dos ossos; mas também das potencialidades psíquicas que nos permitem agir quando o medo faz ferver a adrenalina e uma contestação imediata se torna necessária. Não é uma prática para resolver um confronto, mas o ensaio de técnicas para o poder evitar ou minimizar.

Ora bem, a realidade violenta que um dia pode pôr-nos a prova não é predizível. Ninguém pode ensaiar num ambiente de camaradagem e cordialidade o que se pode sofrer numa situação de violência real, em que a química e a física corporais e em geral as circunstâncias podem operar de modo imprevisível. Não se  pretende através desta prática experimentar um medo falso nem solucionar teatralmente uma situação de perigo. Trata-se de desfrutarmos a ficção do sucesso, de praticarmos soluções hipotéticas e de treinar o cérebro e o corpo para o controlo. Isso é que é bem positivo: gravar no íntimo que qualquer problema que seja tem a sua solução, e que tão só com os recursos  com que vinhemos ao mundo somos quem de sair vitoriosos.

Share

Nanã, para Begoña Caamaño

Hoje quero relatar um percurso emocional e intelectual que começou há aproximadamente uma semana. Tudo começou com a lembrança de uma canção que, lá no mês de Julho me tinha impressionado: Nanã, interpretada por Elza Soares. A canção, que a seguir reproduzo, causou em mim uma grande turvação,

tanto pela voz da cantora, que vindes de ouvir, quanto pela letra, que diz assim:

NANÃ
Esta noite quando eu vi Nanã
vi a minha deusa ao luar.
Toda a noite eu olhei Nanã
a coisa mais linda de se olhar.
Que felicidade achar enfim
essa deusa vinda só pra mim,Nanã.
E agora eu só sei dizer
toda a minha vida é Nanã.
É Nanã…

A canção faz referência à Nanã Buruku, que no Brasil resulta ser um «orixá das chuvas, dos mangues, do pântano, da lama, senhora da morte, e responsável pelos portais de entrada (reencarnação) e saída (desencarne)». Mas estas referências à noite presidida por uma lua acesa e a plenitude íntima que aqui se descreve traz à minha memória algumas teorias sobre a antiquíssima origem das Virgens negras do Românico europeu, que as relacionam com cultos pré-cristãos vinculados a uma fascinante retícula de relações conceptuais em que dançam juntos os atributos da Mãe Tríplice dos celtas, a Isis dos egípcios, a Ishtar dos acádios, a Inanna dos sumérios, a Venus dos Romanos e a Sta. Brígida dos irlandeses, se não mais.

[…] Ler mais

Share

Pola biodiversidade do portal de Belén

“Segundo Joseph Ratzinger, máxima figura da Igrexa Católica baixo o nome de Benedicto XVI, a imaxe que temos na memoria sobre o portal de Belén contén varios datos sen rigor histórico. Segundo este erudito non cabe dúbida da realidade histórica “do nacemento de Xesús e da virxindade de María”, ao tempo que son invencións puras a presenza da mula e do boi, así como a funcionalidade da estrela que, segundo sempre escoitamos, guiou os Reis Magos até o lugar do evento: para o Papa actual era unha supernova, á que non se lle pode atribuír vontade algunha salvo a de consumirse seguindo unha órbita froito do azar.

Ficamos atónitos ao ver a falta de sensibilidade poética que demostra alguén que sen dúbida debe coñecer o valor profundo da Tradición, aquel conxunto de códigos que serviron através de milenios para falar do humano e o divino, do ancestral misterio que supón a nosa presenza no mundo e o destino final a que habemos de someternos. Son milenios os que levamos reutilizando os símbolos que, estruturados en aparentemente sinxelas alegorías, nos serven para transmitirmos e xogarmos a comprender o misterio irresolúbel da existencia. Alegorías de carácter esotérico, moitas veces, que agachan significados ocultos para aqueles que non coñecemos o código por falta de estudo, de experiencia ou por distancia temporal. Símbolos que foron feitos por mentes sabias e corazóns puros para transmitir o coñecemento esencial nunha época dada, e teñen, como todos os estudosos da literatura esotérica saben, diferentes datas de caducidade […]” {Ler máis no Praza Pública}

 

Share

O estado do home rico

«Un millonario decidiu visitar un sufí para obter a súa beizón. Realizou unha longa viaxe acompañado por unha rechamante comitiva e ao fin chegou á morada do sabio.

-Ó, Iluminado! -exclamou o home rico ao estar en presenza do sabio-. Mestre cuxas invocacións obteñen sempre resposta, ofrece unha oración por min!

-Que oración queres que realice? -preguntou o sufí.

-Pide -respondeu o potentado- que nunca caia nun estado inferior ao que agora posúo.

O sufí estivo de acordo e pregou por el.

Algúns anos máis tarde o sufí entrou nun miserábel caravansar e atopou un mendigo que, vestido con farrapos, o atacou en canto nel reparou.

O sufí dixo:

-Cal é exactamente a túa queixa?

-Queixa? Olla para min, pedindo esmola e infeliz…!

-A túa oración -dixo o sufí- con certeza obtivo resposta. O teu estado era de cobiza e inseguridade, e aínda te atopas fortemente atrapado nas súas garras.»

(Idries Shah, El yo dominante. Barcelona: Kairós, 1999, pp. 171-172. Mudado para galego por Alfredo Ferreiro)

Share

Heterodoxos do século XX

A Galicia heterodoxo, de Carlos Pereira MartínezLembro a agradábel sensación que me produciu a lectura do ensaio de Vicente Risco Las Tinieblas de Occidente: Ensayo de una valoración de la civilización europea, onde atopei unha erudición abraiante e unha escrita inspirada a divulgaren un contido ambicioso como poucos: e explicación da decadencia de Occidente baseándose nunha perda de perspectiva cosmolóxica que aínda en Oriente perdura. Non se trata dunha explicación superficial que promova unha groseira discusión sobre onde se vive mellor ou onde se medita máis profundamente, senón sobre as esencias presentes e pasadas da procura do Coñecemento. Tais cuestións habían de remitirme a algunhas lecturas máis evidentes que as de Spengler, de quen se di que se anticipou no exacto tema coa publicación do seu A decadencia de Occidente, e por este motivo se desanimou Risco á hora rematar e publicar Las Tinieblas; refírome aínda á obra de René Guenon, con súa permanente loita por fornecer un orientalismo catalizador para Occidente, e poño por exemplo a súa obra Oriente e Occidente.

Neste sentido, que xente como Risco, coñecido polas súas conexións cos movementos intelectuais europeos, pegase no orientalismo, non debe resultar estraño. Mais no libro de Carlos Pereira que nos ocupa, A Galicia Heterodoxa, algúns destes vínculos coas correntes esotéricas do primeiro terzo do século XX son rigorosamente documentadas en moitos máis casos, nomeadamente os que teñen a ver coa masonaría (Curros Enríquez, Uxío Carré, Manuel Lugrís, Ánxel Casal, Casares Quiroga, Arturo Cuadrado, Leiras Pulpeiro, Portela Valladares, e tantos outros) e a teosofía (onde á par de Pessoa, Gabriela Mistral, James Joyce, Vasili Kandinski e Boris Pasternak, entre outros, atopamos a Valle-Inclán e Vicente Risco). Una compilación de artigos que mostra unha base firme para o estudo das doutrinas esotéricas e orientalistas na intelectualidade do século XX.

Share

Advertencias da Crónica Troiana

«[…] Estamos nun tempo decisivo na historia de Galiza, no que aínda existen unha clases dirixentes propias, que no século seguinte se verán precipitadas á desaparición e á desmemoria. Bo exemplo desta situación é que houbo quen quixo furtar da historia o nome do mecenas desta tradución ao galego.

Se na actualidade dispomos do dato de que foi Fernán Pérez de Andrade quen mandou realizar a Crónica é grazas aos reactivos que se lle aplicaron no século XIX a varias liñas riscadas na obra. Nelas figuraba o nome completo deste señor galego, descrito como “o mellor home que havía entonce en Galiza”. Outras dez liñas e media que tamén foron tapadas, a bo seguro polos mesmos motivos políticos que as outras, permanecen totalmente ilexíbeis.

O que se quixo eliminar e non conseguiron de vez foi o seguinte:

E sabede que este Fernán Pérez foi fillo de Roi Freire d’ Andrade, e por mi creede de certo que a este tempo que este livro foi escrito que este Fernán Pérez era o mellor home que havía entonce en Galiza dos conde ou rico home afora. E sabede que el a este tempo era home de duzentos homes de cavalo armados a todo punto. E era señor da vila da Cruña e da vila de Betanços e da Pontedeume. E Ferrol e a Pontedeume dérallas el rei por súa herdade. E outrossí tambén era señor de Neda e de Cedeira e de Santa Marta e de Viveiro e de Vilalva, e de todos seus términos de todas estas vilas e lugares, e tambén das terras chãas en todas estas comarcas, en guisa que quantos homes moravan en tódalas ditas vilas, bõos e ligeiros e…[…]»

Vía O blog do Carlos Callón.

Share

Ciencia e coñecemento

SINTAXE
Un home ollando fixamente as súas ecuacións
dixo que o universo tivo un comezo.
Houbo unha explosión, dixo.
Un estalido de estalidos, e o universo naceu.
E expándese, dixo.
Tiña mesmo calculado a duración da súa vida:
dez mil millóns de revolucións da Terra arredor do Sol.
O mundo enteiro aclamouno;
acharon que os seus cálculos eran ciencia.
Ninguén pensou que ao propor que o universo
comezou,
o home tiña meramente reflectido
a sintaxe da súa lingua nai;
unha sintaxe que exixe comezos, como o nacemento,
e desenvolvementos, como a maduración,
e finais, como a morte, en tanto que declaracións de feitos.
O universo comezou,
e está envellecendo, o home nos asegurou,
e morrerá, como morren todas as cousas,
como el mesmo morreu
logo de confirmar matematicamente
a sintaxe da súa lingua nai.

A OUTRA SINTAXE
O universo realmente comezou?
É verdadeira a teoría do Grande Estalido?
Estas non son preguntas,
aínda que soen como se o fosen.
É a sintaxe que require inicios, desenvolvementos
e finais en tanto que declaracións de feitos,
a única sintaxe que existe?
Esta é a verdadeira pregunta.
Hai outras sintaxes.
Hai unha, por exemplo,
que exixe que variedades de intensidade
sexan tomadas como feitos.
Nesa sintaxe, nada comeza e nada termina;
polo tanto, o nacemento non é
un acontecemento claro e definido,
senón un tipo específico de intensidade
para dicir con autoridade
que o universo nunca comezou e nunca terminará,
porque atravesou, atravesa e atravesará
infinitas flutuacións de intensidade.
Ese home ben podería concluír que o universo
é a carroza da intensidade
e que un pode abordala
para viaxar a través de mudanzas sen fin.
Concluirá todo isto e moito máis,
tal vez sen nunca ter reparado
en que está simplemente confirmando
a sintaxe da súa lingua nai.

[De Carlos Castaneda, O lado activo do infinito]

O poeta cuestina o científico por sentir que reflexiona aprisionado no exame do mundo material, incapaz de comprender que a “instancia superior” que pretende analisar, o infinito, non está composto simplemente por unha complexa cantidade de materia ou enerxía, senón que constitúe algo cualitativamente diferente. Como se non se pode afirmar a súa infinitude?
O argumento de que o universo pode ser comprendido como o resultado de infinitas variacións de intensidade vai implicar, do mesmo modo que no exemplo precedente, que nestas variacións poderá ser observado un nacemento, un desenvolvemento e un termo. Ora ben, aínda existindo ese esquema material vital o feito de que estas flutuacións se repitan infinitamente coloca o concepto de universo nun lugar cualitativamente superior ao da materia (e recoñezo que falar de “superior” neste caso significa simplemente falarmos na sintaxe da nosa lingua nai).
Ao mesmo tempo, da materia non se tiña dito que non se crea nin se destrúe? Non é esta, precisamente, a fórmula da “outra sintaxe”? Quere isto dicir que a materia a nivel micro, é dicir, na experiencia dela percibida polos nosos cinco sentidos, nace e caduca, mentres que a nivel macro, un nivel de existencia xeralmente desapercibida polo ser humano, as súas cualidades son diferentes? Non será que o obxectivo auténtico das tradicións espirituais, lonxe da dominación das persoas e a acumulación de riquezas, é a provisión de técnicas melloradas durante milenios para penetrarmos nese ámbito de percepción do superior?

Share

Xeometrías máxicas de Galicia, de Bieito Romero

[kml_flashembed movie="http://www.youtube.com/v/KJBnyFX_Unw" width="320" height="240" wmode="transparent" /]

Share

Entrevista: Catherine François

Catherine François, por ela mesma

Catherine François, por ela mesma

Alfredo Ferreiro: Camiños baixo a auga é unha obra miscelánica en que observamos unha variedade de temas dispostos ao estilo das compilacións tradicionais das narrativas míticas. Como foi a factura dunha obra actual que destaca por un modo tan tradicional de contar historias?
Catherine François: Os antigos analistas chineses deixaron un testemuño incomparábel sobre a historia do seu país. Ao ler as fazañas e ensinamentos morais das súas personaxes, reparei en que moitos episodios podían dar lugar a historias interesantes. A selección final foi case involuntaria. Co tempo algúns episodios destacaban particularmente; os datos xeográficos, históricos, filosóficos, formaban un sedimento que serviu de base á narración. Tampouco me cuestionei darlle esta ou aquela forma. O que tiña claro é que non podía ser unha novela nen un ensaio. O primeiro tería suposto adoptar una visión demasiado persoal, o segundo prescindir da emoción que me empurrou a escribir.

A. F: As fazañas bélicas, as obras civís, as reflexións filosóficas, políticas e espirituais que narras á volta do Río Amarelo sen dúbida supuxeron un inxente traballo de documentación histórica…
C. F: Entre documentación e escritura, o traballo requiriu quince años. Parecía non ter fin, como tampouco o meu asombro ao ver até que punto todo estaba ligado. Por exemplo, os letrados chineses costumaban inscribir os seus poemas nun lenzo xa pintado. Os seus poemas tiñan como pano de fondo unha paisaxe cun valor moral, por ter sido a testemuña da xesta dunha personaxe histórica. Non se pode investigar nun só campo sen correr o risco de perder de vista a implicación que teñen na China antiga una imaxe, un verso e un nome propio. […] Ler mais

Share

Eugenia Rico: “Hai que buscar novos camiños para a novela”

Eugenia Rico (autora galego-asturiana en castelán): “Estamos en el siglo XXI y hay que buscar nuevos caminos para la novela que más bien sean carreteras asfaltadas. Escribir ahora novelas como las de Galdós, que tanto admiro, o como la maravillosa Los pazos de Ulloa, de Pardo Bazán, es como hacer coches sin aire acondicionado.” Entrevista completa.

Tati Mancebo

Share