A Escola española como campo de exterminio cultural

[kml_flashembed movie="http://www.youtube.com/v/46z5zu8OnSs" width="425" height="350" wmode="transparent" /] Resulta terrorífico confirmar como nas escolas galegas a ideoloxía inoculada aos alumnos asociaba lingua galega, traballo rural e profesións de iletrados. Galego como sinónimo de miseria, ou como estigma dos parias, para sermos claros.

O castelán, pola contra, significaba cultura, ámbito espiritual, futuro laboral e, en definitivo, prestixio social e ben estar económico. Ora ben, destes nenos os que puideron estudaron e pasaron a traballar na cidade ou en diversos ámbitos das administracións públicas e privadas. Este progreso a respecto da súas familias evidentemente produciu que educasen os seus fillos en castelán, precisamente os que hoxe temos na escola.

Non hai, pois, desprezo do galego, senón unha praxe que lles gravou a lume que os falares da súa familia eran un obstáculo para se desenvolveren. E todos os pais desexan prover os seus fillos dos mellores recursos.

Vía Galicia Confidencial.

Share

«Análise urxente do borrador do decreto do plurilingüísmo»

Carlos Amoedo e Filipe Diez: «Ofrecemos a seguir a análise realizada por Carlos Amoedo e Filipe Diez a respecto do “Decreto do Plurilingüismo” anunciado pola Xunta ao remate do Consello da Xunta celebrado o pasado 30 de decembro. Trátase dun argumentario que pretendemos que sexa ao mesmo tempo sintético e abranxente, no cal se introducen consideracións xurídicas e pedagóxicas, mais sobre todo políticas […].

Conclusión

O novo decreto cuxo rascuño foi dado a coñecer hai catro días representa un atentado contra a liberdade individual, contra a igualdade de dereitos, contra o mandato estatutario de garantir o coñecemento do galego e contra a convivencia lingüística nos centros escolares. E, por todo iso, contra o sentido común.

O decreto de Alberto Núñez Feijoo, de Jesús Vázquez e de Anxo Lorenzo representa a socialización dun conflito partidario e partidista creado polo PPdeG a instancias da FAES e coa colaboración dos brazos mediáticos da dereita máis antigalega e reaccionaria, sectores que están moi lonxe de representar as opinións da maioría da sociedade galega.

Supón, ademais, a consagración da existencia de dúas comunidades lingüísticas separadas e non dunha única comunidade social caracterizada polo bilingüismo, chegando ao extremo de abrir as portas á segregación lingüística nas aulas, elemento que pode ser opreludio dun apartheid social máis xeneralizado e que constitúe unha semente de fractura social inadmisible para aqueles que desexamos unha sociedade integrada e integradora, tolerante e respectuosa coas diferenzas.

Por se todo o anterior fose pouco, fica evidente que o presente decreto non responde a unha vontade de gobernar, senón ao revanchismo dificilmente aceptable no clima dunha campaña electoral e totalmente deleznable como guía da acción dun goberno serio e responsable. De aí que non se aborden os problemas do ensino nin se fagan propostas para solucionalos, focando a atención da opinión pública exclusivamente sobre a cuestión lingüística mentres se precariza o ensino público con reducións orzamentarias insólitas na historia da autonomía ao tempo que se incrementan as subvencións aos centros que segregan os alumnos por sexo.

Mais aínda estamos a tempo de parar esta insania. Os galegos e galegas debemos reaccionar: realizando alegacións na fase de elaboración do Decreto, que acaba de comezar; e mobilizándonos por terra, mar e aire.»

Share

Estou contigo, Folerpa!

Moi recomendábel a lúcida intervención publicada no Alfaias:  «[…] Temos que ser como formigas, non calar, actuar alí onde está o debate, incluso xeralo nós, con múltiples e pequenas accións a nivel local, dende a base, aí e onde está o noso poder. Non chega con xuntármonos na Quintana. Téñennos que escoitar, saber que estamos aí, nas escolas, nos bares, nos comercios, nos hospitais, empregando a nosa lingua e esixindo os nosos dereitos de galegofalantes.
Unha dura invernía achégase. Temos que ser formigas e non carricantas. Do contrario, as folerpas cubriran para sempre esas mil primaveras que todos nós desexamos.»

Creo que estamos a sufrir unha MAREA NEGRA DA CULTURA. Estou de acordo en que hai que moverse, e mesmo facer algo que implique os da TERRA DE FÓRA, como se dicía hai 1000 anos.

Share

Un testemuño flamengo

Xavier Alcalá: «[…] O centro de transferencia tecnolóxica ao que pertence o flamengo estase especializando en recuperar materiais preciosos dos inmensos depósitos de todo o que foi tirando o mundo iluminado de noite…

A conversa dá un quebro cando o anfitrión se interesa polo idioma galego, segundo el, un caso semellante ao do seu. E sofre un choque que lle fai esquecer a nova minería ao saber que en Galicia a xente se pregunta se cómpre ensinar galego ou inglés na escola. Non entende nada, vai afinando as preguntas e conclúe a pedir desculpas para atreverse a sentenciar: nada se pode esperar dun pobo que trata a fala propia «like garbage», coma lixo. Tan afectado parece que, se cadra, vai rexeitar o proxecto de cooperación técnica galego-flamenga que orixinara o encontro; e os galegos tentan unha saída pola vía do humor mais, neste caso, non a dan atopado.» (Ler artigo completo)

Share

O Pen Clube critica Juan Cruz pola entrevista a George Steiner

Despois das respostas particulares á aquela entrevista realizada por Juan Cruz ao profesor da Universidade de Cambridge e da reacción da AELG, agora o Pen Clube de Galicia pon en foco a actitude do xornalista:

«Juan Cruz, máis que entrevistador coautor de Yo intento fracasar mejor mejor, non é un octoxenario desinformado. Este escritor canario coñece a existencia e a traxectoria da literatura galega, trata directamente a varios autores actuais, non se lle escapan nomes como o de Álvaro Cunqueiro, Rafael Dieste, Eduardo Blanco-Amor, Celso Emilio Ferreiro, Carlos Casares, Alfredo Conde…e ten participado en numerosas actividades literarias en Galicia, a última nas Xornadas de Mariñán, organizadas pola Fundación “Carlos Casares”, do 4 ao 7 de xuño pasado.

Non cabe dúbida ningunha de de Juan Cruz aproveitou as declaracións de George Steiner para botar leña ao lume na actual situación lingüística e literaria no Estado das Autonomías, co “Manifiesto por la lengua común” como telón de fondo. Pouco lle debemos agradecer a partir de agora, ao simpático e poderoso novelista, que acostuma a festexar os “chistes de gallegos”, os que loitamos, día a día, en Galicia e nos foros internacionais, pola pervivencia da literatura de noso.» (Axenda Cultural da AELG)

Ante esta intervención do Pen Clube Manuel Bragado acha unha motivación esencial: que “é un xeito doado de conformismo” que denota “a nosa incapacidade para presentarnos (e polo tanto para facérmonos respectar) no exterior”. A verdade é que en moitas das nosas institucións, sobre todo aquelas que máis recursos teñen, moitos botamos en falta políticas de amplo espectro que impliquen un verdadeiro recoñecemento da nosa cultura. Así non gastariamos tanta saliva en protestar e máis en explicar ante a curiosidade exterior as nosas fórmulas propias de crear cultura. Mais isto só pode surxir de mentes que traballen no marco dun compromiso de resultados a medio e longo prazo, algo que nesta altura aínda resulta difícil esperar. Foron moitos os anos de ermo, e moitos tamén o de falso apoio institucional.

Pola súa parte, a entrevista que fixo Juan Cruz non ten desperdicio. Steiner revélase un intelectual de altura en certos temas ao tempo que nos sorprende con desatinos abisais. Di, por exemplo, do vasco: “Ese idioma tan misterioso es muy raro, muy poderoso. Quizá por eso a alguna de esa gente le resulta tan imposible aceptar el mundo exterior.”; do amor, en troca, afirma: “Yo vivo en cuatro idiomas, escribo y pienso en cuatro idiomas, sueño y hago el amor en distintos idiomas.” Como pode fornicar este home se non pára de falar? O amor é distinto en varios idiomas? Entón é claro que non está preparado para coñecer o amor galego nin o vasco.

A verdade é que unha entrevista que tira dun home como Steiner tantas afirmacións substanciosas é unha entrevista ben feita, cun entrevistado ben disposto a falar. Neste contexto, o Pen Clube parece que quere exixirlle ao xornalista menos distanciamento co caso galego en horas de confronto lingüístico alimentado con moi malas intencións. O asunto é: debe un xornalista canario coñecedor do caso galego implicarse máis en entrevistas como esta? Debe ser deostado por ingrato unha vez que sabemos foi convidado a xantar cos nosos cartos? Servirá isto tamén para “facernos respectar”? Teño para min que, se ben non debemos calar ante as afrontas, o que máis nos fará respeitar fóra van ser as nosas accións, moito máis que as nosas reaccións.

Revisión 31/08/08: Juan Cruz: “He sido siempre un defensor de la cultura y la literatura gallega”; O de marras; “Síntome ferido”.

Revisión 01/09/08: “Las tonterías de Steiner”; “A temeridade dun filósofo“; Bomba no PEN Clube polo ‘caso Steiner’; “o pallaso Steiner, os cartos“; “Caír intelectualmente tan baixo“.

Revisión 02/09/08: “Steiner aconsellounos mirar a Europa“; “Internacionalización do galego“.

Revisión 04/08/2008: “existir e máis aló“.

Share

A AELG reacciona face á ignorancia de George Steiner

«A AELG LAMENTA QUE GEORGE STEINER DESCOÑEZA E DESPRECE A LINGUA E A LITERATURA GALEGAS.


(A Coruña, 27 agosto 2008).- A Asociación de Escritores en Lingua Galega (AELG) lamenta profundamente as declaracións de George Steiner a respecto do noso idioma e da nosa literatura. Non podemos aceptar, nin pasar por alto, que unha persoa de probada valía intelectual, que no seu día recibiu o premio Príncipe de Asturias da Comunicación, manifeste un descoñecemento tan elevado da nosa literatura e non teña reparos en demostralo nunha entrevista, amosando un total desprezo polo que non coñece, facendo gala da súa ignorancia e demostrando unha nula gratitude cos cidadáns do Estado que un día o premiou.

A AELG quere pensar que estamos ante un caso de descoñecemento temerario da nosa tradición literaria, e non ante un prexuízo, que non poderíamos entender nunha persoa desta traxectoria e que, no entanto, si é quen de entender a cuestión catalá. Por tanto convidamos ao señor George Steiner a visitar o noso país e coñecer a nosa lingua e a nosa cultura, manifestándolle que nos encantará ilustralo sobre as antigas e fértiles orixes da lingua galega e da súa literatura, que transcendeu as fronteiras da Península, converténdose o noso legado literario medieval en modelo literario culto de referencia, e aínda hoxe é obxecto de admiración e estudo en todos os países do mundo, como o demostra a produción editada nas diversas manifestacións de xéneros literarios, ora clásicos ora en proceso de reinterpretación, as traducións a múltiples linguas europeas, a súa presenza en congresos, seminarios, encontros e outros foros literarios canda representantes doutros sistemas literarios, os importantes premios e recoñecementos conseguidos polos escritores e escritoras en lingua galega, no panorama estatal e internacional, así como os milleiros de páxinas escritas, dentro e fóra do país, ao redor da reflexión teórica que a creación literaria en lingua galega provoca nos estudosos e críticos. […]» (Continúa na Axenda Cultural da AELG)

Share

Reflexións sobre a lingua: primeira e última

Despois de ler o artigo da semana pasada de Luis María Ansón no El Cultural sobre o estado de dictatorial imposición do catalán en Cataluña, equiparábel segundo el á actitude de Franco en favor do castelán, varias ideas asaltan a miña cabeza:

1. Aquela lei da lingüística que di que onde a mesma comunicación se pode facer con dúas linguas, por economía a tendencia sempre será a de usar unicamente unha delas.

2. Que o galego continúa inevitabelmente a ser menos usado cada día. (O meu padriño morreu o mes pasado: noventa anos. Era un deses poucos monolingües. Os meus nenos falan galego na casa até que comezan a idade escolar, en que son bilingües con predominancia clara do uso do castelán.)

3. A escola continúa a ser un factor de desgaleguización evidente. En lugares de 100% de galegofalantes os profesores non responden en moitísimos casos do nivel de galeguización estipulado pola lei.

4. Que todas as linguas son impostas. Nacemos no ámbito lingüístico que nos toca, e aí comeza a imposición. Logo sufrimos un determinado goberno, e aí comeza a segunda, coas súas decisións lexislativas. No estado de Israel cando decidiron adoptar o hebreu como lingua do país a todos os efectos o seu uso no subía do 10%. En Euskadi non sei se aí chegaría. En Cataluña parecen querer avanzar, e para iso non ceden no esforzo.

5. Estou pola imposición do galego. Non hai outra. Ten que ser decretada unha lei de inmersión, cun programa a curto prazo que manteña o ritmo de pedaleo dun ciclista nunha proba de montaña. Hai que atinxir o cume ou abandonar.

6. A conservación do castelán será fácil, e pragmática. Mais non satisfará aqueles que desde xeracións se atopan instalados nel. Como nunha lingua da Galiza que é realmente, no seu uso. Moitos farán acusacións de totalitarismo como fai Ansón, uns con tanta, outros con menos substancia ideolóxica.

7. O goberno actual está lonxe de acometer tal empresa. Séntense estreando cadeira, e niso teñen razón. Até é posíbel que só un goberno nacionalista se atrevese a tanto. Aínda que, se vou ser sincero, dubido disto. Se o Bloque chegase ao poder coas mans libres imaxino facilmente, á parte de non saber que tempo poden precisar para conseguilo, que terá suavizado máis e máis o seu programa neste sentido para ser atractivo á nosa burguesía, da cal xa sabemos como lle interesa conservar a cultura propia, que non é a da aldea. É o prezo do interclasismo.

Por outro lado, a miña reflexión vese inspirada polo artigo de Paulo Coelho no XLSemanal, onde máis que esotérico se manifesta visionario e vaticina como será o mundo dentro de cincuenta anos. Opina que haberá un auxe das linguas rexionais, no cal imaxina o catalán plenamente hexemónico en Cataluña. O mesmo para o vasco no seu territorio, esa lingua que no tempo dos meus avós era falada por catro vellos montañeses. E así para todas as linguas rexionais, por necesidades identitarias “da tribo”. Do galego en concreto non di nada, cando me consta que ten que ser consciente da situación tal divulgador internacional do Camiño de Santiago. Por que? Isto facilita que conclúa a miña reflexión:

8. Na Galiza non hai aínda unha vontade positiva cara ao propio. Cara o Noso en xeral. Ese todo que inclúe, coas costas e os montes, a lingua. Non podemos desintegrar o que somos. Podemos vivir falando unha lingua allea como tamén podemos vivir noutro país, mais apostar polo progreso da Galiza implica apañar o que temos, o paquete completo, e consideralo digna ferramenta de progreso. A actitude necesaria será global ou non será.

9. A lingua galega xa non pode ser considerada sen comparala coa que no mundo se denomina portugués. Se pretendemos levala connosco nun real afán de progreso comunitario (nación, euro-rexión ou que sexa) temos de recoñecer o ámbito lusófono como propio, para poder aproveitar en todos os niveis a dimensión internacional que a lingüística europea lle ten recoñecido desde sempre.

10. Aproveitar, en definitiva, o noso significa estudar todas as súas potencialidades e programar un plano sólido de “posta en valor”. Iso é querer mellorar como comunidade, o resto que por aí se ve semella feudalismo ideolóxico, minifundismo cerebral, e pouco ten a ver cunha actitude verdadeiramente progresista.

Share