Literatura galega até quando?

marcos calveiroMarcos Calveiro, galardoado aqui tanto como na Terra de Fora, confessa no blogue Biosbardia não precisar escrever. Não pode, afirma também, dedicar-se integralmente à literatura. Depois de tanto esforço —muito, acreditem— agora, em fim, não pode; ele que, como algumas outras, pode bem representar o possível relevo dos atuais Prémios Nacionais (espanhóis) de Literatura. Isto é com certeza apavorante, e porém menos abafante que o silêncio que se ouve, sistémico e estridente, à volta de tão trágica decisão para as nossas letras.

E isto por que? Se calhar porque há demasiados filgueiras-valverdes e demasiados museus-de-pontevedra onde a cultura galega poderá desfrutar de um espaço “digno”, um local em que se “pôr em valor”, em seu justo valor, aquilo que um dia foi presente. Eu sei: há gente que não quer fazer parte de uma —por fim será reconhecida como tal— reserva indígena, sem hipóteses para normalizar aquilo que está a ser ocultado desde há séculos, algo telúrico e à vez metafísico que no entanto só morrerá se continuarmos a assumir a frustração, a impotência e a culpa de termos sido reis e rainhas da nossa própria vida cultural. Assim como há gente que se conforma com as sobras que deita no lixo a espanholice mesetária, mental ou geográfica.

Parabéns e um grande abraço, Marcos. Às vezes só no fundo se acha terra firme sobre a que erguer algo de valor.

{Praza Pública}

Share

Premios Xerais 2012: as entrevistas

Máis un ano tivemos a honra de colaborar na emisión e gravación dos Premios Xerais, onde non faltaron nin a celebración fraterna da nosa literatura nin a reivindicación dun apoio institucional digno para a cultura do país, que con explícitas palabras para os políticos presentes se está a facer recorrente e que sempre resulta amplificado por entusiasmados aplausos. Así mesmo, como noutras convocatorias improvisamos una serie de breves entrevistas a premiados, xurados, organizadores e asistentes, as cales ofrecemos aquí aglutinadas.

 

Share

‘O levantador de minas’ recibe o Premio da AELG

«Estes son os gañadores dos Premios AELG 2011, fallados na Cea das Letras da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega, que premian as mellores obras editadas en 2010 nas modalidades de:

Alén destas categorías, entregáronse outros dous galardóns outorgados pola Asemblea de Socios e Socias da AELG:

A velada foi memorábel polo ambiente de irmandade que se respiraba. Foron varias as reivindicacións en favor da lingua e a cultura, e non faltou a propia do Antonio Gamoneda, quen recoñeceu neste país unha moi digna e férrea vontade de consolidar a súa cultura nestes tempos tan difíciles, vontade admirábel para el e grazas á cal sente renovadas as súas ansias reivindicativas, pois comprende e apoia as nosas. Pola miña parte, ademais de recibir múltiplos parabéns e ter ocasión de corresponder a tantas e tantos de igual modo, non perdín a ocasión de recoñecer a miña admiración pola obra do Gamoneda, así como agradecerlle o ben que fala da poesía galega sempre que ten ocasión e coincidir co mestre en que o portugués Herberto Helder ben podería ser o mellor poeta vivo de Europa.

Aliás, quero agradecer a colaboración dos amigos que teñen aberto o ángulo de visión e acrecentado a calidade d’ O Levantador de minas (Tati Mancebo, Ramiro Torres, Ernesto Vázquez Souza, François Davó, José António Lozano, Pedro Casteleiro, Suso Pensado), así como as intervencións de todas as persoas que teñen fructuosamente participado con moitos e interesantes comentarios sobre os temas tratados neste blogue.

[A entrega de premios foi emitida ao vivo por Tati Mancebo]

Share

‘O pintor do sombreiro de malvas’, de Marcos Calveiro

“Camiñamos en silencio ata a casa do doutor, que non sacou a pipa da boca en todo o traxecto. Unha vez alí nin se despediu; simplemente, debuxou un aceno coa súa man antes de entrar pola cancela. Seguín camiño algo contrariado por evitar preguntarlle ao doutor cal era aquel mal que Vincent padecía e que poucos poderían apreciar no seu retrato, mais coa satisfacción de comprobar que Adeline, baixo a fina porcelana, agochaba ferro candente”. (p. 36)

O pintor do sombreiro de malvas revela desde o inicio un argumento puído e ben equilibrado. Contén unha aventura adolescente no rural, un toque da dicotomía mestre-discípulo e o desarraigo social dun xenio das artes plásticas, todo isto nun ambiente campestre que resulta coherente coa lembranza cromática que podamos conservar dos cadros de Van Gogh. A historia decorre mansamente por mesurados capítulos en que os temas son debullados con intelixente mestría emocional, atrévome a dicir que no ronsel do mellor Agustín Fernández Paz.

Se a isto acrecentamos que a lingua literaria posúe unha riqueza que favorece as descricións sen facerse demasiado mesta para un lector pouco atraído polos virtuosismos cultos, entón chegamos a unha das fórmulas do éxito co grande público. Esta solidez debería facer d’ O pintor do sombreiro de malvas un triunfo máis na feliz ambición dun autor.

Share

‘Settecento’, de Marcos Calveiro

Moitos aspectos me agradaron nesta obra de Marcos Calveiro, mais sobre todo comprobar que os mundos literarios que crea mostran en cada entrega máis definición de aromas vitais, sen caer nunha complicación psicolóxica que algúns chaman moderna e a miúdo se revela como confusa. Si, a confusión é un dos estilos da actualidade, mais para mostrala con arte hai que saber ofrecer unha transparencia no obscuro mundo, unha luz emotiva en que o complexo por un momento -ou no tempo de ler unha novela- se torne clarificado e por tanto asimilábel. O creador entón cumpre a súa función, e mediante un arduo traballo de destilación -iso é o proceso creativo- atopamos unha luz e participamos na interpretación do mundo. Daí a satisfacción lectora, na comprensión dunha proposta vital só creada para nós a xulgarmos, aínda que inventada, verdadeira.

No noso caso, desde Rinocerontes e quimeras ficáramos cativados polos mundos posíbeis de Calveiro. Agora, con esta historia europea de músicos, cantantes, fantasmas, e varias necesidades mundanas o autor fainos desfrutar de ambientes rebosantes de verosimillanza e, aínda que por veces entramos en estancias de particular barroquismo arquitectónico ou con requintadas sensacións a pedra mollada e sol ardente, non deixa de fluír a narración polas vías do necesario, fuxindo deste modo dos meandros forzados que tantas veces encontramos noutras obras pouco xustificadas.

É, ao tempo, unha novela animada e rica en descricións anímicas oportunamente traballadas. A complexidade que require unha ben construída rede vital que chega ao fondo das necesidades particulares dos personaxes, os cales representan, como corresponde a unha narrativa de acción, o fundamento dunha historia que se conta coa axilidade e frescura. Unha novela para entreter coa ambición da mellor literatura.

Share