Tertulia con Daniel Asorey no Clube de Leitura de Arteixo

Os encontros periódicos cos clubes de lectura son para min das experiencias máis gratas. Dedicar tempo de cualidade á reflexión sobre a arte da escrita con persoas amantes da lectura é algo fascinante. Debe ser que quen ama a literatura é necesariamente unha persoa solidaria, cordial e positiva, pois que outra cousa pode ser quen acepta o pacto literario implícito que se dá entre escritora e leitora? Un pacto que ten a ver coa necesidade de escribir xenerosamente para outros sobre o que é común a todos, co desexo de escoitar a alguén o que ten que dicir sobre o que a todas pertence, coa aceptación alegre da opinión allea así como da vontade implícita de avanzar na interpretación do mundo e portanto na mellora da vida. Diredes que a literatura non pode chegar tan lonxe como para mudar o substancial da vida, mais concordaredes ao menos en que sensibilizar os corazóns e facer reflexionar as mentes acostuma a ser o camiño para a mellora individual e social.

No martes pasado contamos na reunión periódica do Clube de Leitura de Arteixo coa presenza de Daniel Asorey, autor da última obra lida, Nordeste, publicada por Editorial Galaxia a teor do Premio Repsol de 2016. A obra gustou moito aos membros do clube, máis dunha ducia de atentas e sensibles lectoras que levan encontrándose para comentar obras máis de quince anos. Valorouse o coidado da lingua, na que algunha atopou a cumprida homenaxe a palabras galegas que coñecía desde hai moito mais que era consciente de ter deixado de usar; valoraron tamén a preeminencia da perspectiva feminina, así como a grande sensibilidade ao tratar asuntos humanos en situacións extremas; a imaxinación do autor para imaxinar un futuro de Galiza que foi por outros camiños dos coñecidos nunha distopía que desborda enxeño e atrevemento…

Celebramos con el a próxima publicación da edición brasileira no selo Mar Maior de Editorial Galaxia, dedicado á exportación da literatura galega no mercado internacional, e aplaudimos a boa recepción que está a ter a obra xa no ámbito académico do Brasil. Pola súa parte, el agradeceu a consideración que sempre lle dedica Arteixo, non sen lembrar que foi vencedor feliz do Certame Manuel Murguía na súa 11ª edición, evento sobre que garda como un tesouro na súa memoria de escritor.

Para non perder son as respostas que o autor me dedicou nunha entrevista realizada para o arquivo sonoro da Biblioteca Henrique Rabuñal de Arteixo, e que reproduzo abaixo.

*

Cf. : «O martes día 9 de xaneiro, produciuse un “Encontro con Escritor” do Club de Lectura da Biblioteca Central “Henrique Rabuñal”. Desta volta, foi Daniel Asorey quen asistiu á reunión semanal do club para falar do libro “Nordeste” coas participantes desta actividade que se desenrola todos os martes baixo a supervisión e apoio da Rede Municipal de Bibliotecas, dependente da Concellería de Cultura que encabeza Ana Bello […]». {Ler mais no blogue das Bibliotecas de Arteixo}

Share

“A ollada do señor Manuel” (Grial 209)

Manuel Molares por Nifunifa 1

Manuel Molares por Nifunifa (2016)

«Os cen anos de Manuel Molares pesan no meu cerebro como un concepto imposible de asumir. Por fóra co seu abrigo incólume, a súa gravata no punto e o seu aquelado chapeu; por dentro unha guerra enteira que non cesa, con marchas baixo o fogo inimigo, a primeira liña ás ordes do inimigo, a posguerra acosado polo inimigo, sometido ás ultraxes do inimigo, tolerando os privilexios do inimigo, calando ante as mentiras do inimigo, sufrindo as leis e as ilegalidades do inimigo… E face a isto, un corazón heroico que nunca deixou de encomendarse a Deus e nin de traballar polos homes. […] Ler mais

Share

Feira do Livro de Buenos Aires: El último día de Terranova, de Manuel Rivas

Share

Un libro relatará un homicidio en Comodoro durante la Segunda Guerra | LITERATURA

«El comodorense Manuel Antonio Rey Flórez y el español Xavier Alcalá Navarro preparan una novela

basada en un homicidio ocurrido en esta ciudad hace 70 años. El asesinato se produjo en paralelo con el contrabando de materiales estratégicos por parte de alemanes radicados aquí. La trama relatará la historia secreta detrás de un personaje peculiar de aquellos tiempos».

Fonte: Un libro relatará un homicidio en Comodoro durante la Segunda Guerra | LITERATURA

Share

O amor segundo Francisco Castro

Share

A nosa cinza e as brasas que non deixan de arder

ANCinzaBD_Julho2015_AFerreiro_v7

Xavier Alcalá, Alfredo Ferreiro e Manel Cráneo (Foto: Tati Mancebo)

Por acaso eu non fun deses alumnos que leron o long seller de Xavier Alcalá no instituto. Mais fíxenme adulto inevitablemente influído polos escritores que, como el, habían de protagonizar a creación do incipiente sistema literario galego (os que abominan do concepto chámeno “mercado”, e non desfrutarán máis). É a época en que tantas ilusións se xeraron, cando neste país —entre outros feitos que xa soan a efeméride para unha parte importante da poboación— se aproba o Estatuto, a língua galega chega á secundaria, nace a Asociación de Escritores e se crea a Radio Televisión de Galicia, da que o noso autor, enxeñeiro de telecomunicacións, foi o director técnico coa responsabilidade de subila nas antenas e espallala polo país.

Anosacinza_250Porque os homes e as mulleres que hoxe fan e desfán son ou foron hai moi pouco similares a aqueles personaxes que n’ A nosa cinza nacen, medran, estudan, namoran e loitan por sobrevivir. Se ben ofrece a fotografía ou, tamén, a cartografía da sociedade galega dos 50 no ámbito urbano e periurbano, poderíamos dicir que a columna vertebral do argumento non deixa de ser unha reflexión profunda sobre aqueles aspectos mais universais da vida: a morte dos seres queridos, o desenvolvemento da personalidade, as necesidades de relación (amor e amizade) e nutrición, a saúde, o autoritarismo e a incerteza do destino.

Polos motivos arriba referenciados, para alén dunha indiscutíbel calidade literaria (a lingua literaria de Alcalá continúa a ser do mellor que pariu este país), considero unha honra  colaborar neste proxecto até onde o meu talento o permita. Traballar cun material narrativo de tal calibre para acomodalo no xustillo dun guión literario foi un reto que estaba disposto a asumir, ademais dun pracer inusual. Porén, son moitos os acontecementos narrados na novela, e tan poucos aqueles que poden transcender a un formato literariamente moito máis reducido que a sensación ante tanta merma foi de partida frustrante; era como reducir caprichosamente un mundo que funcionaba fluidamente con toda a súa complexidade material e emocional. Mais a novela, que é un bloque harmónico ideolóxica e referencialmente, estanos a permitir que a partir da abstracción das súas liñas mestras se faga unha escolla significativa de contidos que, dando lugar a un texto novo por tan sintético, se manteña fiel ao mundo creado por Xavier Alcalá. Debe nacer unha obra nova, mais a xenética que a vincula coa obra matriz debe ser a todas luces evidente.

A pesar de a síntese que me coubo en responsabilidade ser imprescindíbel, como garantía da substancia literaria de que partimos, o traballo que está a realizar o recoñecido ilustrador Manel Cráneo dará lugar ao corpo e á personalidade do novo ser artístico. Cráneo traballa a partir dun guión literario que non deixa de mudar, encolléndoo e estricándoo conforme as necesidades dun guión técnico que só aportando as necesidades da plástica pode xurdir. Deste modo o ilustrador ha de parir a morfoloxía esencial do novo relato, escollendo as localizacións (baseadas na realidade literaturizada polo escritor), o punto de vista do espectador e os acontecementos definitivos a narrar, e todo isto dará lugar a unha peza autenticamente nova para a que o guión literario só foi un elo necesario co texto orixinal. Ou talvez un casulo, un albergue para que o verme mude e unha nova bolboreta mostre ao final todo o seu esplendor.

A nosa cinza en banda deseñada será publicada nos próximos meses por Editorial Galaxia, e previsibelmente tamén divulgada polo mundo fóra a través de Mar Maior. Augúrolle unha nova e triunfante reencarnación á que foi unha das obras máis vendidas da modernidade. Con certeza o noso esforzo e a nosa ilusión non han faltar.

Share

Prémios Xerais 2014

Mais um ano tivemos a honra de acudir a registar um dos maiores eventos do nosso sistema literário. Aqui deixamos os vídeos mais representativos, entre quase uma vintena deles sobre a entrega dos prémios e as entrevistas realizadas a premiadas e convidados.

[…] Ler mais

Share

O sentido dun final, de Julian Barnes

O sentido dun final, de Julian Barnes (Rinoceronte)Antes de falar de literatura quixera facer unha reflexión sobre o soporte d’ O sentido dun final, de Julian Barnes, na edición de Rinoceronte Editora (2012): o deseño da capa, austero ou declaradamente minimalista en salmón e branco brillante con tipos en negro, resulta elegante e permite intuír que o fundamental está no seu interior, sen tentar cativarnos por pretendidas alegorías visuais; o papel interior, Offset editorial óso Torras de 80 g. e o tipo Adobe Garamond Pro 13/15 confiren unha combinación que produce unha sensación de calidez e nitidez moi agradábel; a impresión e a encadernación de Sacaúntos Coop. Gráf. son impecábeis, o que lle dá ao que entendemos un simple fresado solidez e maleabilidade a un tempo, facto ao que sen dúbida axuda que o libro non chegue ás 200 páxinas.

A tradución do inglés de Xesús Fraga non poderá ser valorada por quen non coñece o orixinal para comparar. No entanto, o resultado en galego é un texto que se deixa ler con total fluidez, é dicir, que cumpre sobradamente o cometido de permitir unha lectura que nos fai esquecer que estamos perante unha tradución. Ao tempo, as grallas que ao editor sempre se lle escaparon cóntanse cos dedos dunha man e aínda sobra dedos. Por todos estes motivos, o libro como obxecto de papel destinado á lectura merece o cualificativo de sobresaliente, sen lugar a dúbidas.

O que me resulta obscuro é o sentido da novela contemporánea. Estamos ante un autor de recoñecido prestixio e unha obra que recibiu o Man Booker Prize en 2011. Non precisa da miña aprobación para triunfar no mercado internacional, evidentemente, mais non por iso vou deixar de opinar sobre o sentido que poda ter escribir unha novela como esta. Vexamos: o protagonista é un xubilado que, frustrado no plano amoroso, tenta imaxinar se unha antiga noiva pode chegar a ter un interese renovado por el agora que entraron na terceira idade, despois de que na xuventude o tivese abandonado polo seu mellor amigo; no medio dun disimulado coqueteo o que descobre é que a nai da pretendida chegou a ter un fillo co amigo de ambos, para sorpresa maiúscula do protagonista. Este é «o sentido dun final», e a xustificación dunha novela. Ben, hai que recoñecer que está ben escrita, cun estilo tan lubricado que a lectura corre case sen darnos conta. Entendo que a moita xente esta narrativa debe gustarlle, sobre todo a aquela que non desfruta dos finais «felices», «previsíbeis» ou «clásicos», nos que os esforzos e as penalidades, cando ben asumidos, levan o protagonista a algún tipo de merecido premio, mais a min resúltanme estas estruturas narrativas unha espionaxe permitida nunha vida vulgar. Eu boto en falta unha intención de mostrar un sentido da vida, o que debe vir a demostrar, pola miña parte, que non debo ter unha perspectiva realmente contemporánea. Se cadra a solución simplemente estea na procura dun psicólogo literario para min e na recomendación da lectura desta novela para a maioría dos lectores.

Agradezo, en definitiva, a Rinoceronte que nos pouse na man o mellor da literatura contemporánea, e ademais que o faga nun formato físico que tan boas experiencias táctiles e visuais proporciona.

Share

A noite branca, de Francisco Fernández Naval

No pasado decembro acudimos á presentación n’ Á lus do candil do último romance de Chisco Fernández Naval, unha obra de base histórica que se converteu en poucas semanas nun éxito editorial. Estas imaxes mostran parte do evento así como as palabras que o autor conceceu a OLM sobre certos aspectos da obra.

Share

Fantasmas de luz, de Agustín Fernández Paz

Fantasmas de luz, de Agustín Fernández Paz, é en primeira instancia unha homenaxe literaria ao cinema. Isto é fácil de argumentar para calquera que teña reparado nas continuas citas de guións cinematográficos sementadas oportunamente por toda a novela, no apéndice final que referencia con ficha completa as obras homenaxeadas e noutras estratexias narrativas máis sutís. Entre elas o paralelismo establecido entre o paso dunha xeración á categoría de clase pasiva do mesmo modo que son “xubilados” os salóns de cinema da cidade ante as necesidades especulativas dunha nova época empresarial.
No entanto, un sentido profundo subxace no paralelismo entre literatura e cinema. Son ambas artes que se apoian na narración, esa disposición dos contidos na liña temporal dos acontecementos, e na poesía, ese outro paradigma en que o tempo se pára e o espazo se amplía até o infinito, deixando florecer a descrición atemporal e o sentimento; son ambas artes do argumento, do ritmo, das emocións que provocan en nós o rexeitamento e a catarse, a burla sacrílega e o panexírico máis sentido.
Mais aínda unha liña máis profunda une a literatura e o cinema, e é aquela que vencella as artes todas nunha característica que, coñecida ou non, reivindicada ou non, aceptada ou oculta expresa o sentido último da arte: a procura da verdade a través da beleza. E non estou a falar dunha beleza convencional, un estándar que nos produce saliva na boca até que temos que tragar e non podemos evitar dicir “Que lindo!”; estou a falar de algo aínda máis profundo, algo que non se pode explicar cientificamente, algo que non se pode describir con rigor positivista, algo puro, anterior a calquera racionalidade.
Trátase probabelmente dunha percepción da harmonía universal que se manifesta a partir de pequenas secuencias do noso humano mundo, como o sentido do último aloumiño entre amantes que se despiden, dun sacrificio non pedido, dun recoñecemento xusto que por fin un día chega e inunda o corazón. Son esas pequenas secuencias da vida dos insignificantes humanos que, cando maxistralmente recriadas polos artistas, aparecen cargadas de significado profundo, e nos revelan, a partir de pequenos tranches de vie, os mecanismos polos que o universo funciona e o combustíbel que na realidade fai a roda xirar.

«Si, o cine non era a vida, xaora que non. Mais dalgún xeito, aquelas historias e aqueles fantasmas de luz axudaban a entendela e enchían de esperanza o corazón.» [Agustín Fernández Paz, Fantasmas de luz, Edicións Xerais, 2011]

Nota: A edición conta cunhas extraordinarias ilustracións de Miguel Anxo Prado.

Share