Premios Xerais 2012: as entrevistas

Máis un ano tivemos a honra de colaborar na emisión e gravación dos Premios Xerais, onde non faltaron nin a celebración fraterna da nosa literatura nin a reivindicación dun apoio institucional digno para a cultura do país, que con explícitas palabras para os políticos presentes se está a facer recorrente e que sempre resulta amplificado por entusiasmados aplausos. Así mesmo, como noutras convocatorias improvisamos una serie de breves entrevistas a premiados, xurados, organizadores e asistentes, as cales ofrecemos aquí aglutinadas.

 

Share

Xosé M. Eyré: ‘Os poemas fatídicos de Alfredo Ferreiro’

Versos Fatídicos (Edicións Positivas), de Alfredo Ferreiro«Versos fatídicos reúne algún poemas inéditos e outros inicialmente escritos en normativa reintegrada e que viron a luz en edicións non venais e periódicas, desde mediados dos noventa a hoxe. O autor, para evitar a súa perda, a perda dun poema sempre é un crime, quixo xuntalos, vista a “condena” que sobre a normativa reintegrada pende, a de non considerala galega. É, pois, este título, testemuña dunha irracionalidade da que nunca quixemos participar e aínda hoxe marxina nomes como o de Carvalho Calero. Nunca quixemos participar porque para nós non hai dúbida de que quixeron escribir en galego, a normativa, desde esa certeza, non deixa de ser un accidente instrumental.

Malia viren definidos, na contracapa, como froitos de arrebatos promovidos polas musas, os poemas, e o poemario como “misceláneo até o paroxismo”, resulta ben doado ver unha liña temática común, ou como mínimo a establecer a contigüidade de supostas liñas temáticas individuais. É necesario sinalar isto antes de nada, pois non vaia ser que mediatice en exceso a lectura, o cal, sendo texto salientado na contracapa, é máis que previsíbel e posíbel.

Velaí que o poemario, no primeiro mangado, “Visión do médium”, se abre versando sobre a eterna disquisición e “ que é un poema”, chegando á conclusión de que este é un “diluvio que agoniza” (17), para despois presentarnos ao ser humano como un ser perdido na invernada da viaxe da vida, sempre coa certeza pétrea da morte ás costas. Tal e como esta certeza ineludíbel non cesará de nos envelenar os días, é mesmo que tampouco abandonará decididamente ao longo do poemario, un poemario tamén percorrido, ou cosido, por unha serie de imaxes metafóricas, de símbolos, como, as unllas, os dedos, a mao, a casa, a pedra. Desde tal certeza humana, e a dimensión inicial metapoética, emerxe a figura do medium, “Poemas do médium”, do mediador entre a vida e a norte, que tampouco vai abandonar o poemario. Porén si substitúen dúbidas de quen é, cal é a identidade do médium ou mediador, se este é o poeta, o poema, a voz poética ou unha terza man enigmática, de xeito que os poemas fican en visións e o poeta en suxeito que as padece. Que as padece, igual que a eterna certeza da morte, da que son símbolo ou recordatorio as pedras, eses inertes entes aos que se lles nega a categoría de vida, elas son testemuño, terceira parte ( “As pedras”) de que os seres humanos son altares de vida (e certidume de morte), lugares, obxectos de sacrificio. Non aforra,a voz poética, esforzos na procura de verdades universais, mais a única que prevalece é a devandita condena, polo que a vida e poesía se constitúen en carpe diem perpetuo ou un camiño interfronteirizo entre a poesía e a filosofía, e dá medo, produce lóxico a evidencia final que nos asimila á categoría de fósiles móbiles (inclusive a inerte pedra posúe sentimentos líquidos e desexos volátiles, conxugándose nela os catro elementos vitais), escenarios dunha vinganza contra a que só cabe ao auxilio puntual dos momentos felices.

En “1(1) textos automáticos”, nótese primeiramente a denominación supraxenérica e neutra (“textos”) como testemuño de que a voz poética non se sente fechada en ningún paradigma, sendo quen de viaxar entre a forma poética brevísima e a hiperbevidade en prosa (que conserva tanto a finalidade esculcativa como o aniñar do feito poético, polo que lles acae perfectamente a denominación de microrrelatos), nótase aquí especialmente mais é feito consumado ao longo de todo o poemario, e o texto procura a descrición interpretativa, descrición interpretativa e asimilativa pois semella erixirse nun tótem ou summun interxenérico, a profundar sobre o tempo, esa circunstancia que nin permite salvar os puntuais momentos de felicidade nin nos abstrae ou distrae da condena á final verdade ineludíbel, só a lembranza habilita algunha tregua, algunha tregua que lle permite á voz poética o recurso ao xogo de palabras nunha brutal e sincrética redución onde o poema se manifesta no agocho do conto infantil, mais nunca, nunca se deixa de ser consciente da inutilidade do protesto, do desgarro. En “O levantador de minas”, e a seguir, continuará a ensaiar autopoéticas, onde poema equivale a porta e tamén a bomba, na procura de verdades universais, entre xogos verbais e inconsistencias epatantes o poema vira en luz ou tamén en camiño, en tránsito, sempre antes da treboada e lembra a inútil teima do ser humano na cuantificación, reclamando unha nova arquitectura, unha nova feitura para casa tan antiga, e conscientemente retorna ao descritivismo interpretativo, de carencias ou familiares presenzas.

A partir de aquí, despois dunha reivindicación da natureza e a infancia, aveñen consideracións sobre a condición humana, como o tempo nos vai gastando, coa poesía no medio, e a lingua, e as palabras, e a necesidade de posuirmos memoria histórica, armas que non van evitar o conflito xeracional mais desde as que se conquista a liberdade, algo fundamental para ese home perdido no pozo da vida. É esa memoria a que trae a lembranza, da casa, da cociña, do labrador vello e dos padriños (“Na aldea salgada”), antes de a voz poética esculcar en si mesma ( “Papeis sacro-porfanos”) e na vida e a morte, esculca de onde extrae que o amor é o único que nos salva, o amor e os seu rescaldo, así como o alimento da infancia e a poesía, para rematar cunha consideración sobre a vida, unha homenaxe a ese continente chamado corpo e o recordatorio da unión á terra, á Terra.

Para que outro poemario entre as vida e a morte e a poesía?

Non gustarán, mais hai cousas que non convén esquecer. Unha delas é que sen a reflexión e sen a beleza somos máis pobres.» {Galicia Confidencial}

Share

Xosé Manuel Eyré: “Sobre os ‘Versos fatídicos'”

Xosé Manuel Eyré«Este día chuviñento comeceino lendo nos Versos fatídicos de Alfredo Ferreiro. Ao poemario, o título acaélle perfectamente. O poemario esa procura, todo libro é procura, todo poemario é procura. Neste caso, a procura é unha necesidade, unha necesidade de verdades universais. Necesidade de verdades universais que fagan contrapeso desoutra e única verdade incesante: a morte. Dise a que a morte é símbolo de cambio. E será. Porén o único certo, o único certo onte, hoxe e mañá, é que a morte é un final. Un remate que nos acompaña desde o mesmo instante en que abrimos os ollos neste val de lágrimas. Velaí, entón, que incluso máis que a ineludibilidade da morte, a voz poética séntese recontraída pola familiaridade dese presentimento definitivo. E pouco abondan as glorias efímeras ou momentos de felicidade, eses instantes de falso relax. Moi pouco, si, mais sería absolutamente necio refugar as alegrías.

Que obxecto ten un novo poemario, un novo poemario a tratar asunto tan vello?

Quizá, que eludilo sería unha irresponsabilidade atroz.

Pénsao, lector.

Mentres, direiche que os pomeas de Alfredo Ferreiro exprésanse nunha solidariedade grande nítida. Pídense uns a outros. E non se repiten, se pensaras que cun único poema chegaba. En por si, cada poema é unha realidade verbal única, mais é lendo en contexto léxico cando de verdade ofrecen toda a contundencia, toda a sabiduría, toda a verdade procurada. Procurada sen aforrar esoforzo? Procurada sen aforrar método, o esforzo non é tan urxente toda vez que ela mesma se esixe a cada momento.» {Vía ferradura en tránsito}

Share

Xosé Manuel Eyré: ‘porque ese interese en que os mestres descoñezan a LIX galega?’

Xosé Manuel Eyré, sobre as II Xornadas da Crítica: «[…] Na miña intervención repito, e sen que houbera ningún tipo de acordo previo, que elaborei a partir das reflexións que me foi suscitando a incorporación da LIX [literatura infanto-xuvenil] ao discurso crítico, no memso espazo e da mesma extensión que a crítica par adultos, denunciei tamén a pasividade da Adminstración galega na promoción da LIX galega; e con ela da crítica de LIX. Non se pode pregonear por aí que vivimos nunha sociedade moderna, actual, mentres os cidadáns son privados da formación necesaria para poderen realizar as súas propias escollas en materia de lectura. Esa denegación de prestación, tratándose dos cidadáns de mañá, equivale a condenalos a que sigan nas mesmas condicións de hai 75 anos. Antóllaseme? excesivamente triste. E camiña parela á promoción da lectura, son inseparábeis. Promoción da lectura…O que Vázquez Abad o Incompetente ou o Bob Varillas entenden por lectura…seguramente é a concepción reinante aló polo século XII, XII ou antes…Como dixen na miña intervención, so críticos facemos o noso traballo, mellor ou peor, un traballo imprescindíbel par ao bon funcionamento da sociedade, dunha sociedade moderna. E facémolo sacrificando tempo, saúde e outras cousas, que non reciben unha remuneración ou recompensa acorde. Facémolo. A xornada de onte foi outra prova. Os medios en que publicamos parecen entender ou intuír a importancia deste labor…aínda que sexa para aproveitalo de coartada e sen que iso mellore as condicións en que traballamos os críticos. […]»

Vía Ferradura en tránsito.

Share

Premios Xerais 2010

Máis un ano asistimos a unha das grandes veladas literarias da Galiza. Este ano aportamos en San Simón a equipa de Algueirada sen Tati Mancebo, que houbo de ficar en Arteixo e se encarregou da monitorización da transmisión de BlogalizaTV, do chat de Facebook e do Twitter; ao leme da transmisión, como non, estivo Pedro Silva e na gravación e edición de vídeo un servidor. Mais este ano contamos cunha equipa de colaboradores de excepción: Paula Gómez del Valle (fotografía), Miriño (cámara de streaming) e Ghanito (Facebook, Twitter). O resultado foron 2,5 horas de transmisión acompañadas de chat e chíos e 19 vídeos, dos que 14 foron entrevistas improvisadas, 4 foron resumos de discursos e 1 foi unha reportaxe. Resultaron suficientes as opinións referenciadas, mais aínda así ficamos insatisfeitos pola grande cantidade de nomes que gustaríamos de ter posto perante a cámara: Mercedes Queixas, Martin Pawley, Antía Otero, Armando Requeixo, Xosé Manuel Eyré, Ramón Nicolás, Marilar Aleixandre, María Xosé Queizán, Rexina Vega, Pilar Ponte, Xurxo Sierra Veloso, Laura Caveiro, Xosé Manuel Beiras, Carlos Callón e tantas outras persoas de quen agradeceriamos saber que desexan dicir sobre os Premios Xerais e a situación actual da nosa literatura. Un saúdo a todas e parabéns para Teresa e Iolanda, as protagonistas, así como para o equipo de Xerais que con tanta profesionalidade ano após ano aposta pola nosa literatura.

Share