Premios do 30 aniversario do Certame de Narracións Breves Manuel Murguía

O pasado venres 14 de maio foi inaugurado o Paseo das Letras, plantouse unha nova árbore e celebrouse, da man do artista Xurxo Souto, a cerimonia de entrega duns premios que de novo aumentaron a contía

Premios Manuel Murguía 2021 - 016

Inauguración do Paseo das Letras

«As actividades de Arteixo no venres 14 de maio, na maior proximidade do Día das Letras dedicado a Xela Arias, comezaron ás 19:30 coa inauguración do Paseo das Letras, o que desde ese momento deixa ver, mediante placas de aceiro no chan da parte máis concorrida do paseo fluvial de Arteixo, os nomes de todas as persoas premiadas en trinta anos de Certame. A inauguración foi acompañada polos representantes dos partidos políticos do Concello de Arteixo, así como polo gaiteiro Óscar Miranda Lodeiros, quen interpretou o himno do Antigo Reino de Galiza.

Premios Manuel Murguía 2021 - 035

Nova árbore coa placa: “Na horizontal da terra / a vertical dos soños”

A continuación foi plantada unha nova árbore, como vén sendo habitual en cada aniversario, ao pé da cal reza a seguinte lenda: “Na horizontal da terra / a vertical dos soños”. Tal breve texto foi brevemente explicado ao público polo autor da proposta, o director literario do Certame, Alfredo Ferreiro Salgueiro. Este xesto ecolóxico contou coa interpretación a violín da peza “O pasodobre da Fraga” por Nuria Naya Riveiro.

Premios Manuel Murguía 2021 - 047

Xurxo Souto presentou o evento da entrega de premios

O evento de entrega de premios no Centro Cívico Cultural de Arteixo comezou perto das 20:30 e contou coa presentación do polifacético artista Xurxo Souto, quen non deixou de amenizar o acto coas súas dotes de contador de historias e de cantante sempre extasiado pola cultura popular. Tamén tiveron presenza os discursos dos coordinadores ou directores literarios do Certame do presente e do pasado: Henrique Rabuñal Corgo, quen falou dos inicios e da consolidación do Premio; Julio Mancebo Moreiras, quen mandou un texto lido por Xurxo Souto sobre os avances na súa etapa de coordinador; e Alfredo Ferreiro Salgueiro, quen recoñeceu o traballo dos seus predecesores, do Servizo de Cultura, do xurado de 2021, paritario na súa composición nos últimos anos e que conta coa colaboración permanente da Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua galega e coa Asociación Galega da Crítica. Tampouco se deixou de agradecer a participación dos máis de 70 traballos recibidos no Certamen, nin a presenza do público a un acto que estaba a ser gravado integramente.

Na parte central do evento, entregáronse os premios segundo o ditame que Souto leu da correspondente acta asinada por Alejandro Mene Pazos, Beatriz Maceda Abeleira, Inmaculada Otero Varela e Alfredo Ferreiro Salgueiro, na que figuraban os nomes dos premiados:

Premios Manuel Murguía 2021 - 074

Gabriel Gómez Estévez (2º premio), Arancha Portabales Santomé (1º premio) e Cecilia Fernández Santomé (3º premio)

1º. María Aránzazu Portabales Santomé, polo relato Xanelas, presentado baixo o lema “Rosalía Pousada”, premiado con 4000 euros e a edición da obra.
2º. Gabriel Gómez Estévez, polo relato A caverna de Lara, presentado baixo o lema “Moura do Bosque”, premiado con 2000 euros e a edición da obra.
3º. Cecilia Fernández Santomé, polo relato As orfas daquel verán, presentado baixo o lema “Maggie Moon”, premiado con 1000 euros e a edición da obra.

Ademais dos premios, as persoas galardoadas recibiron unha peza escultórica de Dores Polo e Benito Freire, obra en miniatura e peza única que lembra outra maior dos mesmos autores situada no xardín da fachada do Centro Cívico Cultural, instalada en novembro pasado para inaugurar a conmemoración do Certame.

Premios Manuel Murguía 2021 - 071

Homenaxe sorpresa a José Manuel Piñeiro Balay

Deuse, por outra parte, unha sentida homenaxe sorpresa a José Manuel Piñeiro Balay, concelleiro de Cultura propulsor da creación deste certame no momento da súa creación, que consistiu na colocación dunha placa co seu nome nunha butaca do Auditorio e na entrega dunha peza conmemorativa, que agradeceu entre os aplausos de todos os presentes.

Premios Manuel Murguía 2021 - 075

Premiados, organización e participantes no evento

O evento contou coa intervención do Deputado de Cultura da Deputación da Coruña, Xurxo Couto Rodríguez, e foi oportunamente clausurado polo Alcalde de Arteixo, Carlos Calvelo Martínez, quen tivo o decoro de citar todas a persoas que nos 30 anos precedentes tiñan posibilitado o Certame, independentemente da súa función ou ideoloxía. En todo momento unha pantalla estivo mostrando os nomes gañadores e os nomes dos xurados no fondo do escenario, para que non esquecésemos que o prestixio que o Certame de Narracións Breves Manuel Murguía foi erguido co traballo e o talento de moitas persoas, como acontece con todo que ten valor autenticamente humano en calquera tempo e lugar.

Contacto: Alfredo Ferreiro Salgueiro (609 653 176)
Director literario do Certame de Narracións Breves Manuel Murguía de Arteixo

Cf. Concello de Arteixo

Share
30 Certame Manuel Murguia 2021 logo

“O certame está nun dos seus mellores momentos, temos arredor de 70 obras”

“É moi libertario, porque a normativa escrita do galego nunca se cuestiona”

Agradezo de corazón a entrevista de Iván Aguiar, de La Opinión A Coruña, sobre a entrega de premios que celebramos hoxe en Arteixo. Especialmente nunha época en que os medios están case desaparecidos para as noticias culturais non comerciais.

*

«A organización do Certame de Narracións Breves Manuel Murguía do Concello de Arteixo anunciou os finalistas deste ano tras admitir 70 traballos e xa prepara a cerimonia de entrega de premios, que se celebrará o próximo 14 de maio, cando será confirmado o gañador. O acto contará coa actuación musical de Xurxo Souto, quen ademais conducirá o acto. O evento incluirá tamén unha lembranza da figura de Xela Arias, escritora homenaxeada este ano no Día das Letras Galegas. Esta é a trixésima edición. O coordinador, Alfredo Ferreiro, analiza a situación deste concurso literario.

Leva cinco anos como coordinador do certame Manuel Murguía, que valoración fai do seu traballo neste tempo?

Alfredo Ferreiro Salgueiro ~ Maio 2021

Eu chego a un premio que leva 25 anos de percorrido. É un privilexio chegar a algo tan consolidado que está funcionando como unha maquinaria precisa. Eu chego coa intención de aportar algunhas cousas. Aportei ideas para facer un evento de entrega de premios máis dinámico. Antes era un evento máis tradicional e agora é máis gala. Unha cousa que si propuxen e se me fixo caso é a composición do xurado. Eu propuxen que un dos membros do xurado fose da Asociación Galega da Crítica, de tal modo que houbese una colaboración dunha asociación de escritores e de críticos. Para que houbese máis pluralidade. Ademais do xurado, dos catro somos un xurado paritario.

En que situación está o certame, que chega á edición número 30?

Nos últimos anos subiu a contía dos premios e este ano volveu subir. Se non recorda mal, son 4.000 euros para o primeiro, 2.000 para o segundo e 1.000 para o terceiro. Co cal hai unha aposta por animar aos autores e coñecer o seu traballo.

Está o certame no seu mellor momento?

Dende logo está nun dos seus mellores momentos. Nós temos habitualmente arredor de 70 obras. Está moi ben dotado. Ten unha gran traxectoria. Ter esta dotación económica, publicar nunha colección como Galaxia, ter un xurado de calidade, uns bos premios e o prestixio de 30 anos… a min me parece que non é fácil de conseguir. Dende logo este certame é dos máis antigos.

Hai marxe de mellora?

Sempre hai marxe de mellora. Dende logo que si. O que pode aportar un premio consolidado con 30 anos é difícil que o poida aportar un que leva dous anos polo prestixio que ten. O prestixio non se pode comprar cunha fórmula nova. Ese é un traballo de tempo.

Diría que o Manuel Murguía é un dos premios máis prestixiosos de Galicia?

Sen duda algunha. Estivo moi ben planteado dende o principio. Ademais ten outra cualidade. É realmente moi libertario. É un certame absolutamente literario, porque a normativa escrita do galego nunca se cuestiona, é dicir, aquí se publica na normativa que se mande. Pode ser algo que para moitos está identificado como portugués, como galego-portugués, como galego e outros que simplemente poderían chamarse normativa oficial. Hai liberdade absoluta dende a súa fundación. E se mantén. Para min é un dos estandartes do premio que o que demostra é que aquí nos fixamos na cuestión literaria, non estamos facendo política lingüística. Ese é outra batalla, outra batalla respectable e que non digo que non sexa importante. A lingua é importante. Sen literatura non se dignifica a lingua. Non é esa cuestión de lingua e literatura. Isto é esencialmente literario.

E ademais aporta diversidade.

Xente do reintegracionismo é habitual nos premios.»

*

Cf. La Opinión A Coruña

Cf. O certame Manuel Murguía prepara a entrega de premios tras dar a coñecer os finalistas

Share

Língua galega em emergência linguística

«A plataforma cidadá Queremos Galego, composta por máis de 600 entidades, chama a cidadanía galega a mobilizarse nas sete cidades galegas a quinta feira (xoves) 19 de decembro, ás 20h, “en resposta á situación de emerxencia lingüística que amosan con claridade datos como os do IGE” e para “reclamar que a Xunta cumpra coas demandas realizadas polo Consello de Europa”.

[…] “A evolución dos datos de uso e coñecemento do galego son alarmantes”, afirma o voceiro de Queremos Galego e presidente da Mesa pola Normalización Lingüística, Marcos Maceira. As taxas de incapacidade para falar galego entre a poboación menor de 15 anos son as máis altas da historia, consolídase a ruptura interxeracional e aumenta o número de persoas que se senten na obriga de mudar de lingua. “Perante esta situación, reiterada en inumerábeis ocasións pola plataforma Queremos Galego e confirmada polo Comité de expertos e o Consello de Ministros do Consello de Europa”, recorda Maceira, “a única política da Xunta é a agresividade e, segundo os expertos do Consello de Europa, incumprir a Carta e non realizar ningunha acción lexislativa ou política para o facer, nomeadamente no ámbito do ensino”.

[…] “A situación é de emerxencia e o galego é necesario para o desenvolvemento cultural, social, económico e humano de Galiza”, recordan: “Precisamos do galego para Galiza existir “».

{Cf. Plataforma Queremos Galego}

Share

“Herberto Hélder e a poesia galega dos 90”, por Luís Mazás López

«Neste artigo, quero fazer memória de retalhos biográficos que aconteceram na Crunha dos anos 90. Foram os anos de juventude, dos que tenho agora saudade, estando servidor a ponto de cumprir os cinquenta. De facto, fui testemunha e partícipe de como se geriu um grupo de poetas herdeiros e continuadores da lírica galaico-portuguesa.

Na faculdade de filologia estudámos a poesia trovadoresca. Ensinaram-nos que os séculos XIV e XV foram o final do esplendor. Os Séculos escuros aconteceram desde o XV ate o XVIII, época na que, no nosso país, a criação literária em língua galega fora nula.

Foi no século XIX, no ressurgimento, quando Carolina Michaëlis de Vasconcelos , Teófilo Braga, Manuel Murguia e Noriega Varela reconheceram a devida contraída das primeiras manifestações líricas.

Eu próprio, como filólogo amante da poesia, quero constatar esta dívida pela lírica galaico-portuguesa. Tenho que agradecer às pessoas coas que compartilhei recitais, leituras comentadas de muitos textos de literatura e cultura galego-portuguesa. Tudo isso motivou a minha intenção de ser um modesto continuador desta lírica.

Aos começos dos noventa, era membro do conselho de redação da revista universitária Gaveta. No número dois da revista, em 1991, publicáramos uma secção de poesia lusófona com poemas de Pedro Casteleiro, Iolanda Aldrei, Ângelo Brea e Alfredo Ferreiro. Read More

Share

Teresa Barro: «Un galego ríxido e acartoado, como unha tradución mal feita do castelán»

Teresa Barro PardoTeresa Barro: «[…] Cando os escritores do século XIX como Rosalia decidiron escreber e resucitar unha língua que estaba abandonada, perdida ou desprezada como o galego, fixérono ¨de ouvido¨, porque non había tradición escrita da língua, e inventaron unha grafía que mais ou menos respondía ao que eles escoitaban no galego falado. Daí o ¨unha¨, en vez do ¨una¨ do castelán, para reflectir o son nasal que ten o galego, e daí as equis e os apóstrofos para reflectir sons que non ten o castelán. Se os escritores fosen conscientes e coñecedores do portugués, posivelmente terían optado por escreber con grafía portuguesa, mas, polo alonxamento histórico entre Portugal e Galiza que se produciu a partires da independenza de Portugal, eran tan poucos os vínculos có país veciño que iso non sucedeu, e empezou unha tradición, que segue hoxe, de inventar como se escrebe o galego. E cando o idioma galego se oficializou, non se quixo admitir a historia verdadeira da língua e, transformada en arma política e símbolo da nazón, ¨a língua de Galicia¨ apresentouse como se tivese nacido nun manancial na propia Galicia desde o comezo do mundo en lugar de ter saído do latín como o castelán, o francés e o catalán, e como se non tivese que ver con nengunha outra, e menos que nengunha có portugués. Nun contexto politizado e de comparación continua e pouco acertada có catalán, botóuselle a culpa ao franquismo dunha perda da língua que empezara moitos séculos atrás e tapouse a realidade por xulgala vergoñenta e sinal ¨de non sermos capaces de defender a nosa língua como fan os cataláns¨, cando era o mais natural do mundo e o que tería sucedido en calquer país nas mesmas circunstancias. Iso tivo como resultado un galego ríxido e acartoado, sen vida, e que é como unha tradución mal feita do castelán […]».

{Ler mais em “A historia do galego”, Desde Albión para Galiza}

Nota: Teresa Barro é colaboradora habitual da Palavra Comum.

Share
Rosa Parks Bus

Manifesto “O fim do Apartheid”

«Na casa em que nasci, citando Rosalia, dizem irmao e galega. Na tua, no entanto, dizem irmán e ghalegha. Uns falam de corisco e de barruçar, outros de pedraço e de poalhar. A tradição académica, sobre estas diferenças, construiu imensos catálogos, o grande edifício da dialetologia, com tantos praticantes. O furor em defesa da variedade é uma constante da filologia galega e um dos poucos legados etnográficos reconhecidos entre a população que, mesmo subestimando o seu património linguístico, surpreenderia a falantes doutras línguas com maior tradição normativa por valorar tanto as variantes. Diversidade é riqueza, parece ser o slogan. “Nós não falamos assim”, “não falamos como os da TVG”, “não falamos como os da costa, ou como os da chaira”.

Todo esse respeito pela variação desaparece assim que se fixa por escrito. Como se fosse impossível perceber um texto se não estivesse escrito como estudámos no Instituto, na época em que as pessoas se afizeram a introduzir os computadores nas suas vidas, a gerir os seus pagamentos pela internet, a socializar os seus afetos através das redes sociais, no imaginário coletivo isso que se chama o/a falante continua a ser visualizado como uma pessoa com escassa formação, que se assusta por um ç e deixa de ler um texto se não está grafado tal como aprendeu nas aulas. Referentes políticos e intelectuais apresentam como impossível repartir folhas informativas à saída da Citroën se não estão redigidas segundo a mesma tradição gráfica do espanhol, embora usem um léxico requintado, que conjunta sisudos conceitos políticos com uma seleta escolha de termos populares com sabor local. O professorado assegura as crianças não poderem ler Harry Potter em português, mas não vê assim tão problemático que esse mesmo alunado entenda um texto de Otero Pedraio que, até agora, ninguém leu sem dicionário à mão –ou á man.

Read More

Share

Próxima estação: galego-português

«Próxima estação: galego-português é uma proposta de viagem para o nosso idioma onde mais do que nunca trasladar-se implica transformar-se.

Uma viagem à procura do galego-português é comprovar que temos uma língua com a que podemos deslocar-nos miles de quilómetros por terra, mar e ar, por barco, bicicleta ou zepelim a Pernambuco, Rio de Janeiro, Porto, Luanda, Dili, Fonsagrada e Compostela, sempre que a nossa alfândega mental nos conceda uma passagem.

Em Próxima estação: galego-português precisamos pouca bagagem: apenas se nos permitirá um afinador de ouvido, um bom sentido musical para comunicar e uma imensa curiosidade como bússola.

À Próxima estação: galego-português chega-se também com a imaginação e as palavras. Só através delas atravessaremos os mundos criados por Fernando Pessoa, Sophia de Mello, Clarice Lispector, Pepetela, Rosalia de Castro e Mia Couto. Mundos que partilham todo um planeta – o NH- muito antes de que o vagão chegue o seu destino.

Read More

Share